Wednesday, September 18, 2013

Canh cải mà nấu với gừng ...

Nhân vụ ca sĩ và nhạc sĩ ì xèo bên nhà, tôi muốn viết về sự chê bai. Từ lâu rồi tôi không còn cảm thấy việc chê bai người khác là cần thiết. Tôi nghĩ thói quen chê bai chỉ đến với những người hayvỗ ngực xưng tên cho mình là đúng. Những ai không hành xử theo ý họ hay theo cách mà họ cho là đúng sẽ bị liệt vào hạng kém cỏi, tầm thường. Những người này ít nhiều mắc bệnh “tự tôn” hay “tâm thần hoang tưởng” (dạng nhẹ) và luôn cho rằng mình là “cái rốn của vũ trụ”. Ở cực khác, những người ưa dè bĩu người khác không hề tự tin như vẻ bề ngoài của họ, bên trong họ thường rất tự ti hoặc họ chỉ có “tunnel view” (tầm nhìn thẳng tắp như đường hầm, bốn bề bịt bùng không lối thoát). Về mặt tâm lý, họ thường mặc cảm và thấy bản thân mình không có gì hơn người nên phải tìm cách “giẫm đạp” người khác thì mới thấy mình có giá trị (kiểu như phải kéo người khác xuống để mình được nổi lên).

Làm sao để “chê bai” không thành bệnh?  Kinh nghiệm sống phong phú hay một trình độ học vấn nhất định có thể giúp cho con người có một tầm nhìn thoáng, đủ bao quát để thấy mình đứng trên sự vật, hay hiện tượng, thay vì bị chôn vùi trong nó. Trình độ nhận thức giúp ta nhìn thấy vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau. Cuối ngày dù có chọn một kết luận nhìn nào đó cho chính mình thì vẫn vui vẻ chấp nhận  sự khác biệt/ hay dị biệt của người khác. (Bởi thế ngài Alan Phan mới có câu nói bất hủ, “thằng khốn nạn dù có 1 triệu đô la trong túi vẫn là thằng khốn nạn”, tôi đoán ngài cho rằng “thằng khốn nạn” không thể dùng tiền bạc để mua lấy khả năng  thay đổi cách nhìn hay cách sống, “thằng khốn nạn” có thể chỉ giỏi nắm níu lấy tiền của mình nhưng mãi mãi vẫn là một “thằng khốn nạn”!).

Tôi không còn nhìn những người chuyên trị nhạc sến bolero hay những người thích những cái khác mình bằng nửa con mắt. Tôi cũng không còn cười thầm khi đối diện với những tình huống mà người nói sau một hồi lòng vòng giải thích thì lộ rõ họ chỉ hiểu maximum đến một mức nhất định, khi họ không đủ khả năng nhận biết cái tôi cần truyền đạt. Thay vì cười thầm, (hay ngạo nghễ) chê bai họ kém, tôi hoặc các đồng nghiệp của mình giải thích cho họ thấy những cách giải quyết khác cho vấn đề (mà họ không bao giờ nghĩ tới). Không gì vui bằng khoảnh khắc tôi nhìn thấy ánh mắt họ lấp lánh phát hiện ra những tia sáng ở cuối đường hầm. Phút đó người Mỹ gọi là “the light bulb goes on” (đèn điện vụt sáng), nó làm mình ấm lòng vì thấy giá trị của việc đối xử nhân bản với một người khác đem lại kết quả như thế nào, nó làm cho mình thấy mình trở nên “người” hơn, nhân bản hơn, tốt hơn mình ngày hôm qua.

Nhìn sự vật bằng cách nhìn dung dị, rộng lượng  giúp tránh những đi xung đột không cần thiết.  Khi mãi cho mình là “trung tâm vũ trụ”, ta khinh bỉ người khác vì những lý do hết sức cỏn con, có khi chỉ đơn giản vì họ không cùng sở thích giống ta, không chia sẻ quan điểm sống của ta, từ đó tranh chấp nảy sinh, rồi mâu thuẫn, rồi thù ghét. Tôi chắc chắn thế giới sẽ thành một nơi tốt hơn nếu ai cũng học được  sự tôn trọng sự khác biệt của người khác, và hơn cả là học sự tôn trọng chính bản thân mình. Nếu thế giới này đầy những người vừa có  thể cảm thông/dung nạp những khác biệt của người khác mà vẫn giữ được sự độc đáo của cá nhân mình, tôi bảo đảm thế giới này sẽ thành một hành tinh xinh đẹp và đáng sống.

Như dòng nước chảy êm ả qua những thác gềnh, hay con sông bạt ngàn, trước khi tràn ra biển mẹ vĩ đại, sự tôn trọng mình và tôn trọng người đem lại cho ta sự thoải mái, an nhiên trong lòng. Hơn cả là nó giúp ta sống tự tại, hòa hợp cùng trời đất. Đến một lúc nào đó, (khi nghĩ về vấn đề này đủ rộng và đủ sâu), tôi đảm bảo bạn sẽ đồng ý, không có gì đẹp và lung linh bằng sự bình thản vô giá trong lòng mình, biết mình đang sống tốt hơn mỗi ngày và trở nên nhân bản hơn mỗi sớm mai thức dậy.

------------------------------------------------------------------
Canh cải mà nấu với gừng
Chẳng ăn thì chớ xin đừng chê bai (ca dao)

No comments:

Post a Comment