Saturday, April 19, 2014

Tiền đầy túi tình đầy tim

Ngài John Burroughs đã phát biểu rất chí lý rằng “For anything worth having, one must pay the price; and the price is always work, patience, love, self-sacrifice”- (Cái gì đáng phải có thì cũng đáng để mình phải trả giá, cái giá đó là lao động, là lòng kiên nhẫn, là tình yêu, là sự hy sinh bản thân mình) 

Tôi tự nhận mình thuộc dạng lười lao động, tập mãi mới được tính kiên nhẫn (vì đó không phải là bản tánh trời phú), và lâu lâu mới hy sinh vì người khác. Thượng Đế chỉ thương và cho tôi có mỗi một ưu thế là “tiền đầy túi và tình đầy tim” (còn “đầy” thế nào thì tùy thẩm định của mỗi người). Có phải vì thế mà những con đường tôi chọn đi toàn là những con đường hầm đầy bóng tối hay là những bụi hồng đầy gai nhọn?

Tôi biết những bạn neauveau rich - nhà giàu mới nổi- hoặc những bạn trẻ thừa tham vọng nhưng thiếu ý chí sẽ cười khẩy “Không có việc gì khó. Chỉ sợ tiền không nhiều. Đào núi và lấp biển. Không làm được thì thuê. Tại sao bạn A không dùng tiền để mua ánh sáng cho con đường đầy bóng tối?”

Vấn đề là không phải mọi thứ đều có thể giải quyết bằng tiền bạn ạ.

Như là việc theo học một trường có đẳng cấp như Texas A&M, học làm sao để những thứ cần học nằm trong đầu mình, để tấm bằng mình có là tấm bằng chất lượng thực thụ, và cuối ngày mình tràn ngập trong tim trong óc cảm giác thỏa thuê sung sướng, bởi đó là một điều gì rất rất khó (với mình) mà mình vẫn làm được, thì tiền không mua được điều đó!

Như là những buổi chiều mùa xuân nắng vàng như mật, không khí mát mẻ và êm đềm, cả nhà ngồi ăn trong vườn, nhìn hoa nở rực rỡ và thơm ngát, hai bạn nhỏ trồng chuối, hò hét, chơi bắt dí, tôi và cậu ấy chia sẻ với nhau ti tỉ những điều ngu xuẩn đã xảy ra trong ngày của mình rồi cười vang, thì tiền không mua được!




Như là đang trong một cuộc đua, đến hết mile thứ 10, bạn đã chồn chân mỏi gối, mồ hôi  từ trán chảy ràn rụa vào mắt cay xè, cả cơ thể bạn đẫm nước, nhớp nhoáp và gân cốt của bạn đang hét lên "stop, stop I can't take it anymore"  nhưng mà bỏ cuộc thì hèn quá, có một thứ gì đó làm bạn không muốn giảm tốc độ rồi phải lếch thếch đi bộ như một đứa loser thì cái thứ đó quả là không mua được bằng tiền!

Như là niềm yêu thanh khiết đã nhẹ nhàng lan tỏa trong lòng tôi sáng nay, khi tôi xách máy hình đi chụp hết những bông hoa trong vườn và làm cái collage này, đầu thì cứ nghĩ đến 1 năm trước khi chúng tôi đón các bụi hồng đầy gai nhọn này về nhà mình, chúng chỉ là những gốc hồng trơ trụi và nhỏ xíu. Cái niềm yêu rất “nhã” ấy là thứ không mua được bằng tiền các bạn ạ!


Cho nên các bạn trẻ đang đọc blog của tôi, các bạn hãy nhớ work, patience, love and self sacrifice là những thứ mà chúng ta thực sự cần bỏ vào đời mình.

Chúc các bạn luôn cảm thấy mình được "tiền đầy túi, tình đầy tim"!

Friday, April 11, 2014

Obama ate dog meat



Người Mỹ gọi thịt chó là dog meat. Trong cuốn hồi ký bất hủ của tổng thống Obama- Giấc mơ của cha tôi (The dream of my father) ngài tổng thống từng viết khi ông sống cùng cha dượng của mình ở Indonesia ông được “introduced to dog meat (tough), snake meat (tougher) and roasted grasshopper (crunchy)")- (lần đầu ăn thịt chó- vị thịt chó dai/cứng, ăn thịt rắn- còn dai/cứng hơn và ăn châu chấu quay- giòn giòn). Những ai ủng hộ Obama thì cho rằng ông đã từng có một tuổi thơ thú vị cùng những kỳ tích ăn uống cũng không kém phần thú vị. Nhưng những người chống Obama thì nhảy dựng hết cả lên. Nhất là khi ngài nghị sĩ Mitt Romney ra tranh cử tổng thống năm ngoái, cả nước Mỹ sửng sốt khi truyền thông Mỹ bới móc cái vụ hai mươi mấy năm trước (1983) ông Romney, vì trong xe không đủ chỗ, đã cả gan nhốt chú chó thân thương yêu quý của gia đình vào một cái cũi và chất cái cũi trên nóc xe để cả nhà (người và chó) cùng đi du lịch từ Massachussetts sang Canada. Sau vài tháng cãi nhau ỏm củ tỏi thì cả dân  Mỹ cuối cùng cũng đành ngậm ngùi đồng ý với nhau rằng cho chó vào cũi để chở đi như Mitt dù sao cũng nhân văn và "phải đạo" hơn là cho chó vào mồm như ngài tổng thống. Những ai phò ngài tổng thống thì cho rằng lúc ở Indonesia ngài không có lưa chọn nào khác là phải ăn thịt chó (Really, did the President really have absolutely no choice?). Sống đến tuổi này  bạn và tôi đều biết rõ we always have a choicetrong mọi hoàn cảnh, ai cũng có một chọn lựa nào đó, chẳng hạn nếu ngoài dog meat, bạn không có gì khác để ăn thì bạn có thể nhịn (By the way, bản thân tôi không tin là ngài tổng thống không có chọn lựa: tôi thực sự nghĩ ngài thử dog meat vì tính hiếu kỳ).

Thực tế là 99% người Mỹ không ăn thịt chó vì nó "irrational" (vô lý), mà cái gì đã là irrational thì nó wrong (sai). Nó trái  nguyên tắc sống của họ, mà dân Mỹ thì bạn biết rồi, nguyên tắc phải biết. Từ vài trăm năm trước, chó đã đóng vai trò quan trọng trong đời sống người Mỹ. Chó được xem như là "companion" bạn đồng hành cùng với người…Với nông dân Mỹ khi họ ra đồng làm việc, chó là con vật duy nhất bên cạnh bảo vệ họ. Bằng bản năng độc lập năng và trực giác bén nhạy mà con người không thể có, chó giúp người đi săn, bảo vệ người khi người bị tấn công. Ngày xưa chó lùa cừu về chuồng. Ngày nay chó giúp người dò tìm bom mìn vũ khí. Chó còn là bạn, khi cả thế giới bỏ rơi mình trong hoang địa, mình mệt mỏi, đau đớn, khổ sở, trống vắng, tan thương, chán chường thì chó ở đó, bên cạnh mình. Vì vậy dân Mỹ coi trọng chó, dành cho chó nhiều respects, cùng một vị trí đặc biệt trong lòng mà không loài vật nào có được (kể cả ngựa hay mèo). Bởi vậy với họ, xẻ thịt chó ăn là một điều cực kỳ vô lý và sai trái- very irrational and very wrong. 


Người Mỹ cũng cho rằng “It takes two to Tango” (phải có hai người mới nhảy tango được) dịch nôm na là mọi mối quan hệ tốt đẹp đều phải xuất phát từ hai phía. Mối quan hệ nào càng có sự kết hợp hoàn hảo giữa cho và nhận, mối quan hệ đó càng bền vững (chứ cứ một bên toàn đi phục vụ, còn bên kia chỉ có xoè tay nhận mà không lại quả thì chẳng chóng thì chày mối quan hệ đó cũng rã đám). Giữa nghĩa vụ và quyền lợi trong mối quan hệ giữa loài chó và loài người, chó làm hết phận sự- là một người bạn trung thành, dũng cảm, thân thiết, và không vụ lợi. Loài người trong thâm tâm mình ai cũng biết là khi họ xẻ thịt chó là lúc họ quay lưng phản bội lại mối quan hệ give and take (cho và nhận) đó. Mà quay lưng phản bội lại một mối quan hệ khi người ta hết lòng với mình thì người Mỹ (dẫu có thực dụng và máu lạnh) vẫn cho rằng, đó quả là một điều very irrational and wrong. Nếu bạn cho rằng bọn chó ngu lắm, chúng không "nghĩ" được như người, chúng không có khái niệm "bội ước", "phản trắc" như người hay hoang tưởng... thì bạn, vì bạn là người, trong chốn âm âm, u u, sâu thẳm của lòng mình cũng thừa biết  mình đang làm sai. Dù chó không đủ lý lẽ và nhận thức nhưng, bạn là người, bạn hiểu. Và nhiêu đó cũng đủ  thấy xẻ thịt chó ăn là 1 điều… Yep, very irrational and wrong.

Với nhiều người Việt, những người không thích suy nghĩ nhiều sợ hại não, thì họ tự kết luận rằng chó vừa là bạn vừa lạ thực phẩm. Đây là một điều rất confusing, nó thể hiện người Việt không có mấy lập trường trong suy nghĩ, chả bao giờ động não xem tại sao mình phải làm điều mình đang làm, nặng tính bầy đàn thấy ai làm  gì là răm rắp làm theo. Tôi đã từng thấy những gia đình, mỗi lần nhà có đám tiệc là họ sẽ vật môt vài con chó trong bầy chó 5-7 con để xẻ thịt vì đó là 1 “fashion”, “ai sao mình vậy”. Ngày hôm trước mấy đứa bé trong nhà có thể thân thiết chơi đùa với chó, nhưng hôm sau bố mẹ chúng đã có thể xẻ thịt mấy bạn chó thân thiết của chúng đ  làm ra 7-8 món chó. Để ngăn những giọt nước mắt lăn tôi đã từng nắm tay kéo bạn hàng xóm chạy đi thật xa, chạy xuống xóm dưới, chạy lên xóm trên, hay chạy ra ngồi dọc đường ray xe lửa đầy hoa dại, nói tóm lại là đi thật xa nhà của bạn để không phải nghe tiếng chó khóc khi bị chọc tiết. Nhưng những giọt nước mắt thì vẫn lăn và những tiếng chó tru đầy ai oán vẫn đi vào giấc mơ của lũ trẻ con chúng tôi, bi thiết và  ám ảnh. Những năm 80, cái nghèo có thể là một lý do, nhưng bây giờ, năm 2014, không ai còn có thể dẫn ra lý do kinh tế để phải ăn thịt chó vì thịt chó còn đắt hơn nhiu thứ protein khác. 

Tôi đã từng có nhiều chó bên cạnh. Những bạn chó mực, chó vằn đã từng quẫy đuôi mừng lẩy bẩy tôi đi học về, hay im lặng liếm tay tôi và ngồi cạnh tôi khi tôi bị la mắng, hay nhìn tôi với cặp mắt rất hiền từ cảm thông, hay ngửi ngửi tôi khi người tôi hâm hấp sốt nằm co ro trên tấm ván mỏng giữa nhà. Năm này tháng nọ các bạn lần lượt ra đi, bạn thì bị xe tông, bạn thì già quá mù mắt rồi chết trong vườn, bạn thì ăn nhằm thuốc bã chó. Bản thân tôi vào những năm 20 tuổi (ngây thơ và hoang dại) đã từng lê la đến những mâm những chiếu chó ngon nhất nhì Xì Gòng...Sau 1-2 lần thử thì tôi không cho dogmeat là món ngon trên đời và không có ý định thử lại. Dù sao đó cũng chỉ là tôi.

Có lẽ vì vẫn còn ngây thơ và hoang dại nên tôi tin vào truyền thuyết "Ngày xửa ngày xưa khi con người yếu đuối, cô độc, buồn bã, người cầu xin Thượng Đế cho một con vật trong rừng về làm bạn với người. Giữa rừng già âm u hoang lạnh, chó là con vật duy nhất giơ tay xung phong về làm bạn với người, hy sinh sống chết xả thân vì người. Đổi lại người cam kết không ăn thịt chó, khônggiết chó, khôngbẫy chó, không bắt chó làm thịt. Nên trước chuyện eat dog meat,  dù dân Mỹ nói gì thì nói, và dù trai thanh gái lịch Việt có lim dim bên mâm rựa mận, xáo măng, hấp hành mà ngân nga “Sống trên đời không ăn miếng dồi chó…”việc người quăng bả, giăng bẫy để săn chó,  đem con chó đã phục vụ mình ra đ giết mổ theo tôi mãi là một hành động...yep, very irrational and wrong.


Chua thêm vụ này để theo sát thời sự, vụ đánh chết người bẫy chó ở Bắc Giang hay Quảng Trị hay ở bất cứ một góc nào đó của đất nước hình chữ S thân yêu của mình cũng là một hành động...yep, very irrational and wrong... và là một sự kiện đáng kinh hoàng của dân Việt. Cả làng 70 người đánh chết hai thanh niên trộm chó không thể hiện điều gì rõ hơn là tâm lý đầy bạo lực và cuồng nộ của dân Việt, những người vốn ghét bỏ cái ác đến mức nhẫn tâm chặt đầu cô Cám làm mắm để mẹ Cám ăn dần. Bản thân tôi cho rằng hành động “thế thiên hành đạo” này bộc lộ nhiều vấn đề xã hội nằm ở phần chìm của tảng bằng trôi nhưng đó là một đề tài khác sẽ viết vào một dịp khác. 

Quay lại chuyện dog meat, với tôi ăn thịt chó hay giết người trộm chó là hai hành động phản bội tình thâm. Nó bước qua ranh giới giữa người với chó, người với người. Nó là cái chấm màu đỏ như máu, trong một bức tranh tuyền màu đen vẽ nên 1 xã hội hỗn loạn nhập nhoạng giữa người và... quỷ.
 
Vì một lí do nào đó cả hai hành động này đều làm tôi liên tưởng đến những bài hát rất rất buồn, như là bài này chẳng hạn.







 P.S: Nếu bạn không nghe được bài hát này để cảm nhận trọn ý người viết thì làm ơn đừng đổ thừa tôi viết blog không đạt trạng thái... đau thương nức nở! :))

Sunday, April 6, 2014

Nhớ bạn (hết) _ Đời thì dài mà giai thì nhiều


Khi tôi đang quen chơi với dân trường chuyên không biết chơi với dân trường thường thế nào thì bạn trai kế xuất hiện. Lúc mười mấy tuổi đầy trăng sao mây gió trong đầu và bắt đầu phát sinh tính lười biếng (do phụ huynh bận bịu và sơ sẩy nên ít để mắt) thì tôi đâu còn lo học hành gì nữa, nên tôi ngưỡng mộ một bạn học thì rất xoàng nhưng đàn và hát thì rất hay. Bạn biết rồi đó khi người ta là con trai duy nhất, được cả gia đình đầu tư tiền bạc và công sức thì dĩ nhiên người ta phải giỏi một khoản nào đó. Lúc mười mấy tuổi thì đàn và hát là thứ làm bạn và tôi thích thú nhứt. Bạn đích thị là bạch diện công tử, da trắng hồng như con gái, ngón tay dài, thẳng và thon, mỗi khi bạn hát, bạn luôn nhìn chăm chăm vào một gái nào mà bạn thích. Vì lông mi bạn thì rất dài và rất cong, giọng bạn vừa trầm vừa ấm, ngón đàn của bạn réo rắt và điêu luyện (ít nhất là điêu luyện với chúng tôi) nên bạn đã nhiều phen làm các gái luống cuống quên mất mình là ai, đang ở đâu và cần làm gì. Tôi không bao giờ quên một buổi trưa trời rất nóng, chúng tôi hơn chục đứa teen kéo ra lòng hồ nhân tạo của 1 đập thủy điện. Lũ con trai thì hết thi bơi với nhau lại thi nhau trèo lên lưng những con trâu đen trùi trũi đang dầm mình trong nước, tay còn cầm sừng trâu giật giật, lũ con gái thì tụ lại dưới một gốc cây và nghe bạn cất tiếng hát. Bạn rải từng phím đàn rồi chậm rãi "Trời buông gió... và mây về ngang ....", lúc đó tôi tự dưng ngước lên bầu trời, nhìn thấy nhiều đám mây trắng xốp đang trôi lơ lửng, nhưng nắng đã biến đi đâu mất và đúng lúc bạn cất tiếng hát thì gió nổi lên ào ào như thể bạn có tài điều mưa khiển gió. Cả đám con gái ngồi im phăng phắc như bị hớp hồn, cho đến khi mưa lộp độp thì cả đám mới tỉnh người đi tìm chỗ núp. Sau này trong những lúc hai đứa căng thẳng vì đủ thứ vấn đề (teenagers đứa nào chả căng thẳng vì đủ thứ mọi vấn đề) bạn còn đàn và hát cho tôi nghe nhiều lần nữa...
Bạn trai kế là một trường hợp phức tạp. Không phải vì tình bạn của chúng tôi mang yếu tố nước ngoài, hay vì bạn là con trai một, mà nó phức tạp vì một điều khác. Đầu tiên phải kể đến lần đầu tiên tôi gặp bạn, tôi đã rất choáng bối rối vì không hiểu tại sao Thượng đế quá ưu ái với bạn. Mắt bạn xanh biếc như màu những viên bi ve hồi nhỏ tôi hay chơi, tóc màu hạt dẻ, da rám nắng và nụ cười rạng rỡ. Ngay giữa thư viện của Viện trao đổi văn hoá Pháp, khi bắt gặp mắt tôi đang hướng về bạn, thì bạn nhoẻn một nụ cười rất tươi rồi đem hết sách vở sang xin phép "Cho tớ ngồi cạnh cậu nhé". Bạn sang VNM thực tập 1 năm ở một công ty Pháp. Dĩ nhiên là tôi gật đầu, dĩ nhiên là tôi cũng gật đầu nhận lời làm tour guide Sài Gòn cho bạn. Dĩ nhiên là tôi cũng gật đầu đi theo bạn ăn đồ Việt, bạn đưa tôi đi ăn đồ Pháp, dạy tôi nấu bò nấu vang (boeuf au vin). Dĩ nhiên là tôi đồng ý chở bạn sau xe đi dong ruổi khắp Sài Gòn. Tôi nhớ những buổi chiều chúng tôi ngồi giỡn là chính học là phụ trong thư viện, nhiều lần xem film Pháp, kịch Pháp ở sân khấu Idecaf. Tôi cũng nhớ rất nhiều lần tôi ngồi một mình, nghi ngờ t hỏi "Liệu có tình bạn đơn thuần giữa nam và nữ?" Lúc 19 tuổi, nửa là trẻ con nửa là người lớn tôi tin vào Aristote và tin vào  pure friendship between man and woman. Bạn thì cho là không, mà bạn lại là con trai một, xưa giờ cả thế giới tôn thờ bạn nên dĩ nhiên bạn phải đúng, ai khác bạn đều sai cả. Dù sao thì chúng tôi đã có những ngày rất tươi đẹp và bạn là cánh cửa đầu tiên mở ra, cho tôi bước vào thế giới phương Tây lạ lẫm và kỳ thú.


Dù tất cả các bạn trai của tôi có cá tính cực kỳ khác nhau tôi nghĩ lý do chúng tôi thân thiết được là vì khi chúng tôi đang đơn độc và cần một người lắng tai nghe mình, từ những hướng khác nhau, chúng tôi đều cùng lúc co giò phóng đến một tinh cầu thật xa. Ở đó, chúng tôi tự do thoải mái trải lòng mình ra, biết rằng có một người sẳn sàng dành thời gian quý giá của họ cho mình (nghe mình hát, đi rong với mình hay cho mình mượn một cái tai để mình giãi bày, sẻ chia và tâm sự). Chúng tôi tự nguyện biến thành sọt rác cho nhau trong lúc đời khó khăn, khốn khổ, vật vã và tuyệt vọng. Chúng tôi cùng nắm chặt tay nhau đi  qua những growing pains, để rồi khi cùng nhau trút hết phiền muộn, chúng tôi có thể  quay lại đối diện với cuộc sống, tràn trề nguồn năng lượng tươi mới. Và bây giờ nghĩ lại thì tôi thấy biết ơn các giai vì muôn vàn những giây phút ấy.