Saturday, May 31, 2014

Đời chả có ai là hoàn hảo (1) - Về sự nói dối

Hồi nhỏ đi học, thấy nhóm tôi học giỏi, là superstars trong mắt thầy cô, những bạn học dở thường ganh tỵ, tìm cách cân bằng lực lượng để đỡ cảm thấy "nhục như con cá nục". Bạn thì bốc phét "nhà tao to bằng nhà thương thành phố, chó nhà tao to bằng con bê", bạn thì nổ " tao biết may quần áo, tao biết nấu ăn ngon c Yan can cook". Con nít dễ tin, dễ bị dụ nên tụi tôi chẳng những tin sái cổ mà còn ngưỡng mộ thầm kín mấy đứa đó. Mọi việc vẫn diễn ra bình thường, trái đất vẫn quay đều đặn, hoà bình thế giới chả bị ảnh hưởng, cho đến khi vì lý do nào tôi (cùng hai đứa bạn thân nhất học giỏi nhất lớp) hộ tống cô/thầy giáo chủ nhiệm đến nhà bạn thì phát hiện ra nhà bạn nhỏ xíu- ngang chừng 4 thước - dài 5 thước nằm khiêm tốn trong một hẻm cụt. Nhà bạn không có chó cũng chẳng có mèo. Đến lúc học môn thủ công thì bạn chả biết cầm kéo ra làm sao...Tôi  nhớ  ngay lúc phát hiện ra “chân lý” tôi loạng choạng mém té khỏi xe đạp, tuy cười khẩy ngoài mặt nhưng trong lòng thì dâng trào một niềm khinh bỉ với mấy đứa nói láo, còn 2 đứa đi chung thì thay nhau lật tẩy "Ủa, tui tưởng nhà bồ to bằng bệnh viện tp chứ? Ủa, sao khoe may vá hay lắm mà cắt không ra đường thẳng?”


Bạn có thể nói "Dù sao đó chỉ là thời con nít thơ ngây, tuổi trẻ khờ khạo. Khi người ta trẻ người ta có quyền mắc sai lầm." Dĩ nhiên là bạn đúng. Cho đến khi chúng ta lớn dần lên. Chúng ta không còn bốc phét những câu thô thiển như thế nữa. Chúng ta tinh vi hơn, khéo léo hơn. Chúng ta nói dối để tạo ra một lớp vỏ quanh mình, làm mình và làm người khác “look good- feel good- look strong –feel strong” hòng che đi cái tôi bên trong mỏng manh, nát bét, te tua, tơi tả, hay nói dối để mưu cầu lợi lộc (nịnh nọt) để đạt cái này cái khác. Chúng ta bắt đầu thoả hiệp với cái xấu, bắt đầu chép miệng 'Thôi kệ, ai chả dối gian. Đời mà …Vậy mới gọi là thế gian"!


Chúng ta dùng white lies (tiếng Mỹ nghĩa là những lời nói dối ngọt ngào miễn không hại ai) từ những chuyện cỏn con vô hại để khen nhau "Cô xinh quá, chị mặt chiếc áo này quá sang, cô  để kiểu tóc này nhìn rất lãng mạn" dù trong lòng thầm nghĩ “Người gì xấu phát kinh, tóc gì như tổ quạ” hoặc là  khen nhau tới tấp trên mạng xã hội "chị ơi chị trẻ quá" "em ơi em rất sexy" mặc dù trong lòng nghĩ ”bà này sao già nhanh quá, con này mặc quần áo trông cứ như ca-ve”. Rồi tự  mình  chống chế “Ông bà hồi xưa chẳng nói -Lời nói chẳng mất tiền mua… lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” là  gì ?” Nhưng (đời lúc nào cũng có chữ “nhưng”) không phải ai cũng tỉnh táo để biết có một lằn ranh rất mong manh giữa sự “khéo” và 1 đời sống giả dối. Người quen nói dối, sẽ bước từ chuyện vô hại đến những lời nói dối chuyện để mưu cầu quyền lợi cá nhân, đến những chuyện tày đình lúc nào không hay. Nói dối quen mồm, đến lúc giật mình tỉnh ra “Trời tui nói câu này sao, tụi đâu có nói. Ủa, nhiều người nghe tui nói hả? à, hôm đó tui nói vui thôi mà. Cuối cùng phải dùng lời nói dối này để khoả lấp những lời nói dối khác.


Tôi làm chung với một đồng nghiệp cũng hàng ngũ manager, nhưng nói dối nhoay nhoáy. Mấy tháng trước bạn nổ "tao chả bao giờ đi xe second hand, mua là phải mua xe mới" nhưng mấy tháng sau đi ăn thì xung phong chở cả nhóm đi ăn lunch bằng chiếc xe mới tậu nhưng đã có 50,000 miles. Thực sự mua xe cũ cũng  chả có gì sai trái nhưng cái sai là bạn ấy nổ lung tung rồi sau đó quên mất là mình nói gì. Lại nói dối cái report phức tạp  đó là do tao build, tao tạo ra, té ra là của một manager nhóm khác phát minh ra. Thế là lại phải nói dối nói là tao đâu có nói cái đó là thành quả lao động của tao, tao đâu có cướp công người khác. Tao chỉ nói… Lại nói con nọ thằng kia làm dở, vô trách nhiệm, có người méc với tao, complain đủ thứ về nó. Đến lúc đối chất có bên nhân sự- HR- nhảy vô thì tìm không ra bằng chứng. Riết rồi trong nhóm không ai tin không ai phục bạn cả, dù không ai nói ra. Một ngày kia vị trí của bạn bị giải tán và tai tiếng t những lời dối gian của bạn đã bay khắp công ty, bạn đành ra đi tay  không vì  chẳng  sếp nào thích offer cho bạn  cơ hội thứ hai.  Công bằng mà  nhận xét thì  những dự án bạn làm đều tương đối tốt chỉ có điều công ty tôi không chấp nhận một người trong hàng ngũ leader mà có integrity issue (trước sau bất nhất).


Mùa hè vừa rồi tôi có người quen ở xa đến thăm, em gái này là dân ăn học tử tế, có bằng cấp ngon lành của một quốc gia tiên tiến ở Châu Á. Tôi gặp và đưa em đi chơi, em lại hẹn hôm sau gặp để cùng đi thăm một người quen. Sáng hôm sau em gọi báo "Chị à, em không đi được vì em phải ở nhà pack đồ đạc, ngày mai em đi chơi xa" Khi biết là em đã plan để dành ngày hôm đó đi waterpark với vài người quen khác , tôi tiếc cho em ghê gớm,  tặc lưỡi, trời chuyện nhỏ như thế mà không dám nói thật. Mình đi chơi thì cứ nói “Em xin l ỗi không thể đi với chị, em cần đi water park cho biết water park của Mỹ ra làm sao” Lúc chia tay em nói, chưa biết chừng nào mình gặp, còn tôi thì chỉ hy vọng  khi em qua ngưỡng 30 em sẽ không bị mắc chứng nói dối kinh niên nữa.


Chúng ta tốn cả đời để gầy dựng lòng tin từ người khác, chỉ vì 1 phút dối gian lòng tin biến mất. Người nhìn người, ngơ ngơ ngác ngác, nghi nghi ngại ngại, trong lòng trống rỗng, đầy những tổn thương.  “Một lần thất tín vạn lần thất tin" ông bà mình chả nói thế là gì?  Bạn thân của tôi 10 năm trước bị tổn thương sâu sắc vì những lời nói dối. Chị ruột ở xa hứa cho bạn mượn 20K để làm ăn, bạn còn trẻ, tiền tiết kiệm chưa nhiều, mượn khắp nơi có được 30K chỉ cần thêm 20K là đủ phần hùn mở một cái business nho nhỏ. Chị của  bạn hứa hẹn với bạn đến ngày đến tháng sẽ cho mượn nhưng đến lúc bạn cần  thì viện cớ phải mua nhà mua xe không cho bạn mượn được. Bạn chạy vạy khắp n ơi cuối cùng cũng xong nhưng trong lòng thì đau sầu thê thảm, hết dám tin, hết dám nói chuyện, hết dám giao tiếp với người chị cả xưa giờ vẫn là thần tượng trong lòng mình. Cho đến giờ hình như vết thương vẫn còn rỉ máu.


Thấy tôi ngây thơ khờ khạo người đời vẫn hay hát cho tôi nghe “những lời dối gian”. Người thì hứa dẫn tôi lên thiên đàng chơi, hứa xong lặn không sủi bọt. Người thì tặng tôi cái nhẫn bằng nhôm gắn hột nhựa nhưng nói là nhẫn bằng vàng trắng gắn hột sapphire. Người thì nói sẽ gửi cho tôi “tay gấu- óc khỉ để ăn cho bớt ngu ngơ khờ khạo rồi cũng chả thấy gửi gì cả. Người lại nói tôi thương em lắm, tôi ngưỡng mộ em lắm nhưng biến mất tăm mất dạng cho đến khi có việc cần nhờ vả tôi thì lại xuất hiện. Mấy dạng người đó tốt nhứt là mình lãng, “g ần mực thì đen gần đèn thì sáng” bạn ạ. Dù vậy cho đến giờ, với những người mới gặp, tôi hay cho người ta the benefits of the doubts (sự tin tưởng chân thành) và xem cách người ta cư xử để biết là mình nên tín nhiệm người này hay không.


Lúc tôi mới sang Mỹ, có 1 chị quen  làm nghề vẽ móng (phần lớn phụ nữ Việt ở Mỹ hành nghề này). Lần đầu gặp, nghe tôi từ xa tới, chị đon đả nói “Em ơi giúp chị, kỳ này chị sắp mở tiệm nail, chị sẽ nói với mọi người là tiệm này của em. Em ở xa tới không ai biết em là ai, vậy thì d cho chị, chị sẽ không bị mang tiếng mở tiệm sát bên giành khách của người ta." Ngay lúc đó điện thoại của chị reng, con chị gọi mẹ, chị nói như đúng rồi” Mẹ sắp về tới rồi. Mẹ đang trên đường đi”. Nói dối con mình mà cũng mạnh miệng thế thì còn gì? Buổi chiều chị dắt tôi và nhỏ em họ của chị đi buffet Tàu. Nhà hàng sập xệ, cũ kỹ, thức ăn rất chán nhưng chị bảo "Ở đây sang lắm, thức ăn mắc ghê lắm, mấy chục đô một người nhé", chị đâu có biết cả hai đứa tôi đều đang trố mắt nhìn cái bản buffet $6.99 per pax chình ình trên tường sau lưng chị. Dĩ nhiên là tôi lãng luôn khỏi đời chị từ dạo đó.


Nói dối, nói láo là một tật xấu. Cứ phải mở miệng nói những lời gian dối với nhau thì dần dần cái vòng tròn xã  hội  quanh mình  sẽ trở nên rất lố bịch (nhà nhà nói láo, người người nói láo, tạo thành một xã hội chả có ai là thật). Nói thật cũng không dễ, cũng phải tìm cách nói thế nào cho vừa tai người khác (đây là topic khác cho một ngày đẹp trời khác) nhưng phải nói ra điều mà mình biết mình không làm được, hoặc nói những gì trái với lòng mình thì tốt nhứt mình nên chọn cách im lặng (Remember, we always have a choice?). Nhiều người tưởng mình khôn, cho rằng mình có thể “lấy tay che mặt trời” dối gian lấp liếm mà thiên hạ sẽ không bao gi phát hiện ra nên c dối và c láo không chớp mắt. Đâu biết là mình khôn có người khôn hơn mình, có người nhìn đời tinh tường đến nỗi họ như có kính chiếu yêu, cầm lên là biết ngay người đứng trước mặt mình là fake hay real, là yêu quái hay là hành giả. 


Về sự thành thật, tôi  thích nhất câu  này  của ngài Warren Buffet “Honesty is a very expensive gift. Don't expect it from cheap people” (Sự thành thật là một món quà rất đắt giá. Đừng mong chờ nó từ những kẻ rẻ tiền)". Bạn không muốn thành kẻ rẻ tiền thì đừng nói dối.


Nói dối, nói láo là một tật xấu. Đời chả có ai là hoàn hảo, nhưng “còn sống thì còn phải sửa”, bạn nhỉ?

6 comments:

  1. Người mà nói dối để không ai phát hiện là 1 kỹ năng đấy chị ạ.
    Trong bài này, em chỉ có thông cảm cho cô em họ chị.

    Cô bé còn nhỏ, khi đi chơi với chị , ngại nói thẳng ra.
    Đó là nguyên tắc bình thường thôi mà họ ko thích chị, họ cũng không dám nói thẳng ra.

    ReplyDelete
  2. Còn chuyện Ai đó hứa hẹn rồi 0 thực hiện, em cứ nghĩ là họ đổi ý hoặc họ yếu đuối quá, nên nói dối để đánh bóng chính bản thân mình =))
    Những người Không có gì trong tay, mới phải nói dối như vậy.

    Những người tự bản thân đã dở hơi như thế, mình chỉ khinh thường chứ chẳng cần buồn làm gì.

    ReplyDelete
  3. Đây là gel dưỡng ẩm da chứa các thành phần tự nhiên, đặc biệt là sự kết hợp độc đáo giữa 2 loại Vitamin cần thiết cho da là E và A. Viên thuốc giảm đau advil được nghiên cứu và kiểm nghiệm an toàn thông qua viện y tế của Mỹ. Slim green reduce cream kem massage tan mỡ là sản phảm tiên tiến của Mỹ giúp đánh tan mỡ vùng bụng, đùi eo và mông. Wild Yam Cream kem dưỡng da thảo dược sản phẩm giúp làn da dễ dàng hấp thụ và không gây kích ứng. Thuốc uống puritan's pride garlic oil được bào chế bằng phương pháp chế biến lạnh chuyên biệt. Mỹ phẩm cao cấp Neocell đã cho ra đời sản phẩm super collagen type 1&3 dạng bột dùng để uống, giúp cơ thể dễ hấp thụ và thẩm thấu nhanh. Sau quá trình nghiên cứu nhau thai cừu serum giúp trị nám nhanh và trẻ hóa da nhanh dành cho các nước nhiệt đới. TPCN bổ sung vitamin gnc mega men đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày cho nam giới

    ReplyDelete