Friday, June 26, 2015

Won’t you come into my garden?


Won’t you come into my garden?

I want my herbs to see you…
Chạng vạng tối một buổi chiều nào đó trong tuần này tôi đã ngồi thừ ra, bên cạnh mấy chậu cây rau thơm ở vườn sau nhà, nghĩ về nhiều thứ rât linh tinh.

1. Như là nhân loại sẽ ra sao nếu một ngày kia United Herbs (tương đương với United Nations của loài người)  quyết đinh trừng phạt con người bằng cách ban lệnh ra  cho răm, ngò gai, bạc hà, kinh giới, quế, tía tô, dấp cá, rosemary và basil…tất tần tật c ác loại rau th ơm trên toàn thế giới “tự huỷ tự diệt”? Tất cả phải chết rũ rượi, đồng loạt, đột ngột và ngay lập tức! Loài người không có cách gì cứu vãn, cũng không thể trồng ra những cây con.



Tôi chả rõ nhân loại sẽ nghĩ gì nhưng tôi biêt là tôi sẽ như thế nào. Tôi sẽ không có những buổi chiều đi làm về, cầm lon Corona lạnh cóng chạy ra hiên nhà sau, gật đầu mĩm cười một cách sung s ướng chào mấy chậu rau thơm đăt dài dài quanh hàng hiên. Dù miệng tôi không thốt ra lời, chữ sẽ chạy ngang đầu tôi "Hello, I miss you guys!” Tôi sẽ không còn được ngồi xoạt xuống nền xi măng của hàng hiên, giở sách ra đọc, thỉnh thoảng ngẩng lên bắt gặp mùi rau thơm thoảng nhẹ trong không khí, cảm thấy những ngày ở địa ngục Châu Âu đã quá xa rồi, thiên đường thưc sự là đây, là ở đây, bên mấy chậu rau thơm này! (Ở Châu Âu tôi không có cơ hội đươc trồng  9-10 loại rau thơm như ở Mỹ, cũng không có cảnh đi ra chợ Việt Nam bỏ ra $3.99 là mua được một cây rau răm  ngon lành khỏe khoắn đem về nhà trồng bên bậu cửa sổ vào mua đông và ở hàng hiên nhà vào mùa hè). Mỗi khi cần ăn bún riêu, bún chả, bún bò... tôi cũng chẳng còn có thể chạy ra vườn hay đi chợ mà mua chúng về (Tôi đặc biệt thích mua mấy cái nhánh rau thơm già già về nhà, nhặt hết lá, ghim cành xuống đất để trồng, chúng lên nhanh như diều gặp gió).



2. Tôi cũng nghĩ về mẩu đối thoại giữa tôi và nhóm Ấn Độ support cho các dự án mà tôi phụ trách. Tình hình là các bạn Ấn được thuê để làm những việc đơn giản như nhập dữ liệu hay bổ sung vài thao tác vào hệ thống cho những quy trình giản đơn, phần lớn đã tự đông hoá. Sau khi tôi gửi một list các lỗi gây ra trong 3 tháng qua bởi các bạn Ấn do nhập sai dữ liệu (lỗi lặp lại gần như giống nhau, chủ yếu là lỗi cá nhân) chúng tôi họp webex để đề ra chủ trương đường lối phát triển. Câu hỏi đặt ra trên bàn tròn từ các bạn Ấn là một tháng các bạn nhập dữ liệu cho hơn 7200 văn bản, dù 5 văn bản bị sai (tốn kém của công ty rất nhiều tiền, hàng hoá giao sai nơi phải giao lại, mất khách hàng lớn) thì các bạn vẫn đạt 99.93% ở độ chính xác. Hơn hẳn mức 99.9% KPI của nhóm. Khó có ai trong bất kỳ công việc gì có thể đạt 99.9% chính xác, nói gì đến 99.93%.



Các bạn hỏi yêu cầu của tôi cho nhóm các bạn là gì?

-    -  Là 100%- we all strive for excellence- Tôi nói.

-   -   Goal này không thể thực hiện, không có ai là hoàn hảo- Các bạn nói (Vụ này tôi biết quá rõ)

-   -   Không có ai là hoàn hảo , nhưng chúng ta luôn cần phải hướng đến sự hoàn hảo. How about 99.99%? - Tôi nói.

-    -  Cũng không thể thực hiện, điều đó nghĩa là 0.5 văn bản bị sai - các bạn nói (0.5 v ăn bản sai, rất vô lý, hoặc là cả văn bản sai, hoăc là không có cái nào sai, làm gì có chuyện nửa văn bản sai. (Cái này tôi đồng ý) 

-     - Tôi không thể để cho các bạn nằm ở 99.9% được vì với mức độ gây lỗi (đầy tốn kém) hiện tại các bạn đã ở 99.93% độ chính xác rồi. Chúng ta phải hướng đến mục tiêu cao hơn khả năng của chúng ta. Như là các hãng hàng không chẳng hạn, họ có thể bay chục nghìn chuyến một tháng nhưng chỉ cần một chuyến hỏng là lỗi chết người. Chúng ta là hãng tàu, tại sao không hướng tới trình độ của hãng máy bay?- Tôi  hỏi.

Qua màn hình tôi thấy các bạn Ấn cắn môi đăm chiêu suy nghĩ.


Sau khi họp với các bạn xong, tôi tập họp hết các trưởng nhóm Operations trên 5 văn phòng ở bờ Đông, bờ Tây- những bạn chuyên phải nghe nh ân viên phàn nàn về dịch vụ và trình độ yếu kém của người Ấn, "Hello guys, tình hình là…(kể ra sự việc, đưa ra dữ  kiện) Chúng ta cần phải back off ( lùi lại  một tí). Ở đây, tại Mỹ, chúng ta luôn hướng đến 95%  trong tất c ả c ác dịch vụ của mình. Họ đang perform ở 99.93%.  Dân Mỹ chúng ta có ai bảo đảm mình làm gì cũng 99.99% hoàn hảo không mà đòi hỏi người Ấn?"

Không có câu trả lời nào hoàn hảo từ cử toạ của tôi cho tình huống này. (Cũng như, chẳng có câu trả lời nào là hoàn hảo cho mọi tình huống khác trên đời)




3. Tôi cũng nghĩ đến lão nhạc sĩ họ Trịnh. Chắc là ông không hiểu rõ bằng tôi tại sao những kẻ xa xứ phải có rau thơm vào mùa đông bên bậu cửa sổ và rau thơm ngoài vườn vào các mùa còn lại. Tôi bảo đảm ông cũng không tưởng tượng được rằng một ngày kia, ở một nơi rất xa, có một  thiếu phụ “phải” trồng rau thơm để được ngồi giữa vườn rau con con, tay cầm một ly bia rất lạnh vào một chiều hè rất nóng...  Nhưng mà tôi nghĩ ông biết rất rõ là ông đang rất chơi khăm những kẻ lang bạc xa xứ như tôi khi ông đặt bút viết:


Rồi một ngày kia khăn gói đi xa,

Tưởng rằng được quên thương nhớ nơi quê nhà



P.S: Ảnh 1 và 2 là rau  nhà trồng, 100% organic.

Monday, June 15, 2015

IWSN - I want sex now


Các giáo sư dạy chương trình cao học của tớ thì rất chán. Vì phần lớn họ thường rất" dạn dày kinh nghiệm" (từ mô tả nhẹ nhàng cho trạng thái già) và là những cây đa cây đề trong lĩnh vực họ nghiên cứu, nên khó ai có thể bắt bẻ họ được điều gì trong các vấn đề học thuật. 

Bọn sinh viên thông minh lém lỉnh chỉ có thể bắt "nọn" họ bằng những thứ dang diễn ra trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ điển hình là thầy giáo mũi khoằm, tóc bạc phơ cột thành bó sau gáy, người gốc Colorado dạy môn Kinh tế nâng cao của tớ hoàn toàn không hề biết LMAO là gì (Laugh my ass off), thầy còn tưởng LOL là lots of love nên khi một ông thầy khác trong khoa gửi cho thầy cái tin LOL thầy còn cho rằng ông thầy kia có vấn đề về giới tính. 

Trong giờ lên lớp khi bọn tớ kết nối hết các máy tính với nhau (dù là học online, vẫn có giờ lên lớp nghe giảng- Ai không nói gì, chỉ log vào máy rồi bỏ đi chỗ khác hoặc ngồi im sẽ bị trừ điểm, ai phát biểu câu gì ngu ngơ quá cũng bị trừ điểm. Tóm lại câu hỏi phải mang tính “hàn lâm” một tí.) Bạn nào có đầu óc khôi hài và muốn đóng góp gì đó vào lớp học thì cứ tự nhiên. Trong khi các học sinh khác phải cố gắng tỏ vẻ học hành chăm chỉ và tham gia tranh luận, bọn bạn bè ma quỷ của tớ thường tung cho các giáo sư môt loạt các chữ viết tắt thông dụng dưới màn hình chat theo nhóm để đố các ngài, mục đích là để cập nhật đầu óc cho các tiền bối và để thu hút sư5 chú ý của thầy cho các câu hỏi "hàn lâm" của mình. Ví dụ điển hình là IWSN- I want sex now hay KOTL- Kiss on the lips (Nghe xong 2 câu này thì cô giáo 68 tuổi của tớ bảo, cô già quá rồi, không cần biết mấy cái này, cô chỉ có vẻ khoái chí khi biết Mommy, you’re very COOL là You’re are Constipated Overated Old Lady).

Tóm lại thầy cô giáo Mẽo lúc nào cũng "ngu ngơ" chân thành khuyến khích và tranh luận nghiêm túc để khơi gợi suy nghĩ sáng tạo chứ không tinh quái mỉa mai đè bẹp học trò như mấy mẩu đối thoại mà tớ lượm lặt được ở đây. Sau khi tớ dịch mẩu 10, 14, 17 ra cho các bạn cùng lớp thì lũ Mẽo học chung cười ngặt nghẽo, chúng bảo chắc là phải mua vé đến Việt Nam để học PHD vì các giáo sư ở đó thật là quá VUI TÍNH và THÂM THUÝ! (Tớ cũng tránh không dịch câu 11 và 19 để tránh shock văn hoá)


1. Bò là động vật nhai lại, các anh muốn giỏi thì phải nhai lại kiến thức giống như bò nhai cỏ. Vì thế nếu có ai nói các anh ngu như bò thì phải tự hiểu là “Ôi, mình là thiên tài”. (Thầy giáo Kinh tế Vĩ mô - Học viện Tài chính)

2. Cả cuộc đời tôi chỉ kiếm tiền nuôi vợ mình và vợ hai thằng khác. (Thầy Cường - ĐH Kinh tế Quốc dân, có một vợ và hai con gái)

3. - Xin thầy, em phạm lỗi lần đầu
- Sinh viên y thì đừng lấy lý do là lần đầu vì anh phải biết chỉ cần một lần thôi là đã có bầu rồi!. (PGS.TS Trần Hải Anh - Học viện Quân y)


4. Thời bao cấp, thịt nạc là một phần tử nhỏ bé mà mắt thường của chúng ta không thể nhìn thấy được. (Thầy Nguyễn Đức Thìn - ĐH Sư phạm Hà Nội)

5. Thức ăn miễn phí chỉ có trong bẫy chuột. (Thầy Nguyễn Quý Thanh)

6. Tôi không muốn cho anh trượt nhưng nếu không cho trượt là tôi có lỗi với người dân. Bác sĩ mà dốt thì chỉ giết người thôi. (Cô Ngọc Anh - Học viện Quân y)

8. Triết là một môn khoa học đặc biệt chuyên biến những thứ dễ hiểu thành khó hiểu. (Thầy Huy - ĐH Hà Nội)

9. - Lớp có ai làm được không?
-… (Cả lớp im lặng)
- Tốt, vậy tôi để bài này ra thi cuối kỳ
Một sinh viên giơ tay lên bảng giải. Sau khi giải xong thầy gật gù:
- Vậy cuối kỳ sẽ ra đề khó hơn. (Thầy Tạ Công Đức - ĐH Bách khoa Tp HCM)


10. Thầy đi kiểm tra bài tập về nhà của cả lớp, nhiều sinh viên chưa hoàn thành
Thầy: Có người yêu chưa?
Sinh viên: Chưa ạ
Thầy: Chưa có chắc rảnh lắm, về chép phạt 3 lần
Thầy: Có người yêu chưa?
SInh viên 2: Em có rồi ạ
Thầy: Có rồi à? Về bảo nó chép phạt cùng nhé. 5 lần
Thầy: Có người yêu chưa?
Sinh viên 3 (ấp úng): Em mới chia tay ạ
Thầy: Mới chia tay không có việc gì làm, về chép 7 lần. (Thầy Nam - Học viện Tài chính)


11. Một đôi yêu nhau. Con gái thường khôn 3 năm dại một giờ còn con trai thì ngu 3 năm khôn có một giờ. Ai lợi hơn? (Giảng viên Học viện Tài chính)

12. Đàn ông tốt trên thế giới này chết hết rồi, giờ chỉ còn di chỉ với hóa thạch thôi. (Thầy Nguyễn Xuân Điền - Học viện Tài chính)

13. Chúng ta là kỹ sư, chém gió cũng phải ra được vận tốc gió. (Thầy Minh - ĐH Bách khoa Hà Nội)

14. - Thầy có biết quy luật lên xuống của giá vàng không ạ?
- Tôi mà biết thì tôi đã đưa Ngọc Trinh đi Ma Cao ăn sáng. (Thầy Hải - ĐH Kinh tế Quốc dân)


15. Cho các anh trượt là nỗi đau đối với tôi nhưng tôi sẽ cố gắng vượt qua nỗi đau đó và thực sự tôi đã làm được. (Giảng viên ĐH Xây dựng)

16. Thế giới này chỉ tăm tối đầy rắc rối khi đàn ông xuất hiện. (Cô Tú - Học viện Tài chính)

17. Lấy chồng cũng như giải nghiệm ấy, được Phương Án Chấp Nhận Được là tốt lắm rồi, cứ nhăm nhăm đi tìm nghiệm tối ưu khéo mà gặp phải vòng lặp vô hạn, mà lặp xong rồi quay về thì chắc gì còn Phương Án Chấp Nhận Được mà lấy. (Thầy Thủy - ĐH Bách khoa Hà Nội)

18. Anh cố gắng trả lời được câu này để tôi cho 0 điểm vì nhà trường không cho điểm âm. (Thầy Cử - ĐH Bách khoa Hà Nội)

19. Con gái năm nhất cao giá, năm 2 xuống giá, năm 3 hạ giá, năm 4 phá giá. (Cô Xiêm - ĐH Kinh tế Quốc dân)

20. Bố mẹ đã cho tiền ăn học, không học được thì cố mà ăn. (Cô Thanh - ĐH Kinh tế quốc dân)

Wednesday, June 3, 2015

Một mình




“Dude, it's rude” là chiến dịch kêu gọi những hành khách xử dụng các phương tiện cộng cộng để ý cách hành xử với những người chung quanh ở NY và mấy tiểu bang miền Đông lân cận. Dân Mẽo thì bạn biết rồi, cực kỳ ghét ai xâm hại không gian riêng và sự riêng tư của họ. Khi họ nói " Give me some space" là họ muốn ở "một mình", họ muốn người khác xê ra, đừng có đeo dính lấy họ, để cho họ có thời gian/không gian, có tự do làm gì họ muốn. 

Sự  tôn trọng quyền tự do cá nhân của người khác đôi khi rất cực đoan nên nhiều quy định được đưa ra rất… buồn cười.Ví dụ mới nhất là quy định phải hành xử thế nào trên tàu điện của thành phố New York. Nếu bạn đi tàu điện ngầm NY, bạn không được giở tung tờ báo ra để  đọc, vì nó sẽ choáng luôn không gian người bên cạnh (Tiểu thuyết ngôn tình nhỏ bằng 2 bàn tay giấy vàng ố thì được). Bạn không được đặt một thứ gì đó để chiếm lấy cái ghế bên cạnh ( Nếu là ta ba lô, bạn phải ôm cái vali to đùng cồng kềnh đó vào lòng). Điều quan trong nhất là bạn không được… dạng háng khi ngồi. (Nếu là đàn ông bạn phải vắt chân chữ ngũ chứ không được thoải con gà mái như đang ngồi ở sa lông trong phòng khách, nếu là phụ nữ to béo thì bạn c àng phải khép chân lại, thu mình- bé nhỏ và khiêm tốn- trên tàu điện lúc đông người).. Năm  nay đã có hai người đàn ông bị phạt vì tội “dạng hang” quá mức quy định. Vụ quy định này làm tôi nhớ những ngày mình đi tàu điện ngầm ở Singapore, giờ tàn tầm người đông như mắc cưỡi, dân chúng chen vai sát cánh sát rạt đền nỗi khi tôi đang đứng “tấn” trên tàu đọc sách (cho khỏi ngã) thì một bạn hớt hải nhảy lên tàu (ga Outram park), cũng giống như tôi bạn bám vào toa tàu để sống sót nhưng vấn đề là  là cánh tay đen nhẻm của bạn chặn ngay giữa mặt tôi và cuốn sách!!! Thế là trên vai dưới nách, tô phải điều chỉnh nhiều lần hai cánh tay mình một cách đầy sáng tạo thì mới đọc được hết một chương sách.



Dĩ nhiên New York là tiểu bang cấp tiến, họ tin tưởng quy định này quy định kia sẽ thay đổi hành vi con người. Còn Texas là tiểu bang không ưa luật lệ, họ không thích những quy định nghị định ban hành từ các cấp chính quyền này nọ và họ luôn làm sao để chính phủ càng ít ban hành nghị định, quy định càng tốt. Các bạn Texas không những chế nhạo cái quy định phải cư xử thế nào trên tàu điện ngầm của New York mà còn cười khẩy khi mô tả cánh đàn ông ở New York phải giữ hai đầu gối dính chặt vào nhau (là điều rất khó khăn cho các anh chàng và cô nàng Mẽo nhiều năng lượng vốn hay thường xuyên dạng háng ra để hưởng thụ...cuộc đời).



Trở lại với vụ “một mình”, tôi nhớ lần đầu tiên mình có khái niệm về “personal space” là khi bà nội tôi qua đời. Bà nội tôi ra đi nhẹ nhàng. Lúc gần đất xa trời, nội  tôi vẫn còn minh mẫn, tóc búi tó, áo bà ba, quần lãnh đen, đi dép lào mềm lẹt quẹt trong nhà. Ở tuổi 85, nội không còn phải suy nghĩ xem lúc nào gieo mạ, lúc nào cấy lúa nhưng vẫn còn đủ sáng suốt để nhắc chú tôi đem gà ra chợ bán, giỗ ai sắp tới, ngày nào ăn chay trong tháng.



Vào một buổi trưa hè gió thổi thiệt mát, trong căn nhà ba gian mà nội đã ở gần 70 năm trời, nội ăn cơm trưa xong, lên võng nằm ngủ trưa. Đến khi thím tôi vô lay nội dậy thì nội không thức dậy nữa. Qua lời kể của thím, tôi tưởng tượng nội nằm trên cái võng bằng vải  dù cũ kỹ, treo ngang hai cái cột gỗ lim tròn to ngay giữa nhà. Nội chìm vào giấc mơ và thấy mình quay lại  thời trẻ, năm nội 18 tuổi, ngay tại đám hỏi của chính mình. Trong không khí rộn ràng và nghiêm trang của buổi lễ, nội (là cô dâu mới)  mặc áo dài đỏ mới nhà trai vừa đem tới, nội được dắt ra chào hai họ. Nội mím môi, nín thở, trán lấm tấm mồ hôi khi bà cố nghiêm nghị đeo cho nội một cái kiềng vàng và một đôi bông bằng đá cẩm thạch. Nội không biết là cái kiềng sẽ trói nội vào ti tỉ trách nhiệm và nghĩa vụ của dòng họ và đôi bông sẽ nhắc nội những bổn phận của con dâu trưởng trong gia đình. Má nội ửng hồng, sung sướng khi được mặc quần áo đẹp, được đeo trang sức đẹp, nội mĩm cười phấn khích trong giây phút lộng lẫy và đẹp đẽ nhất của đời người con gái. Rồi nội lại nhớ lúc khác, lúc nội  nhìn thấy ông nội trẻ trung, cao ráo, tráng cao, mắt sáng, mặc bộ đồ đen may kiểu Tôn Trung Sơn, đứng trên bờ con đê  dẫn ra chợ Đào. Nội chạy đến, họ nhìn nhau và cười,  nụ cười của những người trẻ tuổi, đầy tràn tình yêu và sự ưu ái dành cho cuộc đời .



Ông đưa tay ra nắm lấy tay nội và hai người tay trong tay đi về phía chợ Đào, bao quanh họ là mùi lúa đang trổ đòng, thơm một cách thiết tha và ngào ngạt. Tôi tin là nội “ra đi” ngay lúc đó, trong khi mùi gạo Nàng Hương chợ Đào đang bao phủ, trong sự chờ đón của ông nội, họ nắm tay nhau, cùng bước vô cõi vĩnh hằng… Lúc nhận tin nội “ra đi”, tôi đang ở Châu Âu, lạnh lẽo và xa xôi,  tôi chỉ im lặng mà không khóc. Tôi không viết, cũng  không đọc bài điếu trong đám tang. Nỗi buồn gặm nhấm tôi một cách chậm chạp,  tôi hoàn toàn không biết sự hiện diện của nó,nhưng nó  đã thống trị tôi và  bây giờ thì tôi tin rằng  nó  chính là lý do khiến tôi (vô thức) quyết định không làm gì cả vào đám tang của nội..



Những người Châu Âu bạn bè của tôi ở nghe tin bà nội tôi qua đời thì nhắn tin chia buồn. Không một ai gọi điện hỏi han làm phiền. Người xa nhất thì gửi thiệp, người gần nhất thì rón rén nấu súp rồi đặt lon súp trước cửa. Không ai liên lạc với tôi trong một tháng, họ nhẫn nại chờ đợi tôi vượt qua cơn đau đớn, như đời nhẫn nại chờ con sâu rị mọ vùng vẫy thoát ra khỏi cái kén, hoá thành bướm- trưởng thành và mạnh mẽ hơn qua nỗi đau của chính mình… Đó là 30 ngày tôi không nói chuyện với ai và không chủ động làm gì để liên lạc với thế giới.



Lúc đó tôi cảm thấy một chút thất vọng vì sự lạnh nhạt của những người bạn Châu Âu, bởi tôi đã quen với sự chia buồn nồng ấm bên nhà. Bây giờ nghĩ lại thì tôi biết ơn họ. Nhờ họ tôi biết sự riêng tư có ý nghĩa như thế nào trong hành trình một người đi tìm bản thân mình. Điều quan trong hơn hết là tôi phát hiện  khả năng “tự mình làm mình vui” là một trong những  kỹ năng quan trọng nhất để tồn tại. Không có kỹ năng đó, tôi có thể vẫn lớn, vẫn có thể bằng cách này hay cách khác, học cách tự tin, mạnh mẽ, độc lập, sáng tạo… nhưng tôi sẽ không bao giờ hiểu được rằng “sự cô lẻ/ tình trạng cô đơn” không có gì là quá tệ.



Mà phải công nhận rằng cảm giác được ở một mình là một cảm giác rất đặc biệt. Có một cái gì đó rất đỗi linh thiêng khi tôi ở một mình. Cảm giác lo lắng và bình an đan quyện vào nhau, làm tôi vừa lo sợ rằng giây phút này sẽ chóng qua, lại vừa mong đợi xem có điều vi diệu nào sắp xảy đến mà nhờ nó tôi lại sắp có cơ hội phát hiện ra một thứ đó mới mẻ và hay ho về  bản thân mình. Nó y hệt cảm giác bối rối, thích thú, hồi hộp mà bạn có khi  một bạn lẽo  đẽo  đi theo 1 nhà sư già  bạn hằng kính trọng, ngài dẫn bạn đi cả một ngày dài và bạn không biết mình đi đâu, băng qua bao nhiêu đường đất, đến trước một ngôi đền, ngài chỉ tay vào trong và nói "Đây, ngôi đền này thờ… chính con. Con là nhân vật chính. Giờ thì con hãy cam đảm bước vào và an nhiên ngồi xuống!"