Friday, May 12, 2017

The minimalist challenge



Tuần rồi tôi có viết một bài về lối sống tối giản, mọi người share rần rần và trang của tôi có thêm mấy trăm người biết đến. Đây là một con số lớn vì trang của tôi chẳng ai biết, khi tôi post một bài họa hoằn lắm thì có 5-7 likes là cùng... mà tôi cũng chẳng quan trọng việc ai like ai không, chỉ là khi có người đã quan tâm gõ comment thì mình lịch sự vào trang trả lời cho phải phép, cái này gọi đúng là netiquette. Thế nhưng sau khi tôi post bài về the minimalist nhiều bạn có vẻ là những người trẻ đã thích thú đã inbox tôi hỏi thêm về lối sống này.

Oày, thế này bạn ơi, theo tôi, lối sống tôí giản không phải là "xài tiền" hay "không xài tiền", "sở hữu" hay không "sỡ hữu."  Sống tối giản là một sự lựa chọn. Bạn không nhất thiết phải theo quy tắc chỉ được sở hữu 30 món hay 100 món. Bạn hãy nghĩ đến mặt trái của việc chỉ sỡ hữu 30 món đồ đi!  Ồ, cuộc đời của bạn sẽ trở nên nhàm chán một cách nhanh chóng và cực độ vì bạn chỉ có thể có từng ấy biến thể với ba bộ quần áo (lũy thừa 2 của 6 món quần áo mà bạn sỡ hữu),  nếu bạn sống trong mội trường kinh doanh gặp gỡ hàng núi người chú trọng vẻ bên ngoài thì lối sống này sẽ đem đến cho bạn nhiều khó khắn hơn bạn nghĩ. Ồ nếu bạn có gia đình con cái, chúng thường xuyên tiếp xúc với quảng cáo đủ loại và kêu réo bạn xin xỏ món này món khác. Ồ nếu nhữngngười ban tiếp xúc, cha mẹ anh em bạn bè, đều không hiểu trường phái minimalist là cái quái gì, tại sao người ta phải đi theo lối sống khắc kỷ ấy?
Tôi nghĩ cái cốt lõi của minimalism - sống tối giản không có nghĩa là nói với người bên cạnh anh ta chỉ được có món này mà không thể có món khác, hay là anh ta không nên sỡ hữu gì cả. Mà  sống tối giản đúng nghĩa nhất là tự đặ ra cho bản thân mình một câu hỏi: điều gì là quan trọng nhất với tôi trên cuộc đời này?

Nếu bạn không có nhiều tiền (như tôi thời sinh viên, những lúc phải lo cơm áo gạo tiền bạc mặt, chỉ dám bước ra chợ buổi chiều khi các loại thịt rau cá giảm giá tối đa) thì tiết kiệm để khỏi giật gấu vá vai là mục tiêu hàng đầu chứ còn gì nữa. Điều quan trọng với tôi lúc ấy là làm sao tập trung để khỏi ...chết đói và dĩ nhiên minimlism là lối sống hữu dung nhất vì nó dạy ta toàn tâm toàn ý để tồn tại.  

Nếu bạn có rất rất  tiền nhờ bạn có tí bản lãnh hay đỉnh cao năng lực trí tuệ (hay chỉ là may mắn sa vào hủ nếp "sắm" được anh chồng giàu hoặc cha mẹ bạn lắm tiền đền nỗi để tiền trong nhà bank nào là sập nhà bank đó) thì bạn càng nên đặt cho mình câu hỏi: điều gì là quan trọng nhất với mình trên đời này? Tôi cũng đã từng có  lúc bị cuốn vào trong nhung lụa và khi tôi đang ngây ngất sung sướng tận hưởng những thứ xa hoa nhất trên đời, chao đảo theo vòng xoáy vật chất, một vị tiền bối đã đến và  thách thứ tôi bằng câu hỏi: đời cháu cái gì là quan trọng? Vị tiềnbối ấy làm cho kẻ luời động não như tôi phải nghĩ: đời người thì hữu hạn, chẳng nhẽ mình cứ sống thế này mãi sao?  Có lẽ mình sẽ cần suy nghĩ để làm một thứ gì đó có ích cho cuộc đời, có thể mình sẽ tập trung thay đổi một cái gì đó để làm cuộc sống tốt đẹp hơn? Có thể và có lẽ? Khi bạn tập trung suy nghĩ thì mọi thứ sẽ vỡ ra...

Có thể điều cốt lõi của minimalism không phải là "cái gì" cần hiện diện trong đời của bạn mà là "ai" cần có mặt trong đời mình. Có thể bạn cần bao quanh mình bởi những người thật sự là bạn tốt, true friends, làm mình vui, nâng mình dậy trong khi mình vấp ngã, sở hữu nhiều điều hay làm mình quý trọng yêu mến? (Gần đây tôi đau lòng phát hiện ra một nhóm các chị gái có liên quan với tôi trên Facebook, chị A kể xấu chị B với tôi qua messenger, xem chị B như kẻ thù không đội trời chung, nhưng khi chị B post tút lên Fb thì chị A nhảy ngay vào tâng bốc chị B lên tận mây xanh, chị C thì có van đề với chị D nhưng cuối tuần party vẫn mời chị D đến nhà, rủ rê chơi chung, sau đó lại về kể xấu nhau như rác… và các chị A, B, C, D  vẫn thân ái gọi nhau là bạn học đồng hương cùng xứ.  Giời ạ, sao phức tạp vậy! Sao không ai chịu sống đơn giản cho đời thanh thản nhỉ?)

Có thể, cái cốt lõi của lối sống tối giản có thể là giữa một trăm thứ cần phải làm trong tuần này bạn chọn làm những thứ nào, món gì là quan trọng cần được ưu ái thực hiện ngay, thứ nào cần cho biến khỏi đời mình để dọn chỗ cho những thứ khác mới mẻ và tốt đẹp hơn?  Thứ nào cần bạn tập trung thời gian, sức lực năng luợng?

Cái cốt lõi của lối sống tối giản có thể... chẳng là gì cả. Có thể bạn sẽ chẳng bao giờ tìm ra câu trả lời cho mình. Điều cốt yếu là bạn đã đặt ra câu hỏi và đã cố trả lời. Điều cốt yếu là bạn, chỉ mình bạn biết, câu hỏi " tôi tồn tại để làm gì?" luôn cần lời đáp và bạn vẫn sẽ suy nghĩ về nó.  

Wednesday, May 3, 2017

The minimalist hay gà quay, cá nướng



Ở Mỹ có một phong trào gọi là the Minimalists - những người sống tối giản. Có cả website và những phương cách hướng dẫn làm sao để sống tối giản, đối lập với cuộc sống chạy theo vật chất và bề nổi của đa số dân chúng. Nổi bật trong phong trào này là hai anh chàng sáng lập ra website the minimalists, cả hai anh đều từng làm tổng giám đốc hay giữ những chức vụ cao ngất tương tự cho các tập đoàn triệu đô, bản thân từng có thu nhập vài trăm nghìn mỗi năm. Một anh sau khi mẹ qua đời và vợ bỏ đi đã quyết định thay đổi cách sống, anh còn sau khi bị mất việc thì quyết đinh hợp tác với anh kia, thế là cả hai dong ruổi trên chiếc Toyota quèn lang thang khắp nước Mỹ. Hai anh làm phim tư liệu, đi thuyết trình tại các trường đại học, thư viện về lối sống tối giản.

Từ lúc mới sang Mỹ tôi đã bị thu hút mạnh mẽ bởi lối sống của hai anh này, thậm chí còn đặt ra chỉ tiêu chỉ sử dụng chỉ 30 thứ đồ dùng trong một tháng. Đọc đến đây có người sẽ nghĩ, 30 thứ? bị điên à? chỉ cần  những thứ mỹ phẩm để vẽ cho đôi mắt của tôi ( vỉ màu, bút chì, kem lót da mắt, các loại cọ khác nhau để vẽ mắt viền mắt, các loại cọ khác nhau để  tô màu mắt, mascara, đồ kẹp lông mi, lông mi giả, các loại bột để vẽ chân mày, kem che quầng thâm, các loại cọ đủ kích cỡ để vẽ chân mày...) là đã hơn 30 thứ rồi?  Vâng, vì họ đã quen chạy theo vật chất, đời nhất định là phải có những thứ ấy họ mới tồn tại được. Trong khi những người sống tối giản chỉ cần những thứ cực kỳ cơ bản (nhưng đa năng, bền chắc)  là họ đã có thể tồn tại đuợc rồi. Lúc thử lối sống này,  tôi chọn 3 bộ quần áo (màu sắc khác nhau để có thể phối quần này áo kia), 1 áo khoác nhẹ, 3 bộ quần áo lót, 2 áo ngủ, một máy tính, một cục sạc, một điện thoại, một túi xách, 1 giày thể thao, 1 đôi giày đi làm, 1 đôi xăng đan, một thỏi son, một hộp phấn, một chì kẻ chân mày, một hộp kem dưỡng da, môt sữa rửa mặt, 1 kem đánh răng, 1bàn chải, 1 quyển sách..là xong.

Trong khi tôi có cơ hội để thực hành lý thuyết vàng 80/20  (mình chỉ sử dụng 20% những thứ mình sỡ hữu, 80% những thứ trong nhà mình chả đụng đến) và đạt được kết quả mỹ mãn là cả tháng trời chẳng ai xung quanh tôi nhận ra tôi chỉ xài từng ấy thứ, tôi vẫn học hành, làm việc ngon lành (lòng thì hoan hỉ vì tiêt kiệm được ối tiền mua sắm), thì những người theo chủ nghĩa tối giản bảo rằng lối sống ấy giúp họ tập trung thời gian, năng lương để theo đuổi những thứ họ thích (thay vì mất thời gian chọn chọn lựa lựa hàng tỉ thứ họ sỡ hữu), tập cho bản thân lối sống tiết kiệm đơn giản (nhỡ bị mất việc, mất vợ, mất chồng, mất...tất cả thì còn biết sống kham khổ ra sao, không phải bán mình, nhắm mắt bỏ qua các giá trị sống mình luôn đeo đuổi để có tiền), thhải ra ít footprint cho trái đất (càng tiêu dùng ít thứ càng ít tàn hại quả đất). Đúng là toàn là những điều hay ý đẹp mà tôi tin tưởng...

Bây giờ phong trào minimalist lại nổi lên khi bà giúp việc của tôi tâm sự bà ấy đang cai nghiện shopping, bà thú nhận bà bị nghiện nặng, dịp nào lễ lớn on sale lớn ở Mỹ là bà "thu, tha, vơ, vét" cho bằng hết tất cả những thứ đại hạ giá về nhà (nhiều thứ bà đã mua cả vài năm trước vẫn còn mới cáu, nguyên giá nguyên mark chưa qua sử dụng, sau phong trào dọn nhà mùa xuân spring cleaning 2017 thì bà đẩy ra được 26 thùng carton đầy ắp) và dĩ nhiên là hai cái thẻ credit card đã over maximum limit mà bà đang phải còng lưng trả nợ dần với lãi xuất 25% một năm: số tiền bà thiếu nợ từ năm nảo năm nao $5700  đã biến thành con số khổng lồ là  $68,500 vì lãi me lãi con chồng chất và trong tương lai còn sẽ tiếp tục tăng vọt.

Tôi làm việc trong môi trường các bạn Mỹ trung lưu - tầng lớp bị bọn đại tư bản tấn công quyết liệt nhất ở xứ này trên phương diện tiêu dùng - và thấy rõ thật ra thích món đồ gì là họ có thể mua ngay vì (món hàng so với mức thu nhập trung bình cũng không là gì cả) nhưng tôi lại thấy trong nhóm tôi ít có người vung tay quá trán. Cho nên tôi hơi có phần giật mình mỗi khi chúng tôi có khách từ xứ khác đến (nhất là các nước đang phát triển), những người có tí tiền, khi được đưa họ đi shopping, thấy gì lạ là họ sẽ mua ngay, $5, $10, $60, $100, $500...họ chìm chìm đắm đắm trong các shopping mall từ giờ này sang giờ khác mà tôi hay  đùa là "chìm đắm trong chủ nghĩa đế quốc", họ nhanh tay vơ vào những món hàng lạ mắt đẹp mã ( phần lớn sản xuất tại Trung Quốc nhưng không thực sự cần thiết cho cuộc đời của họ). Với phương châm "thích là nhích" họ sẳn sàng thò tay vào hầu bao rút tiền ra  mua quần áo, giày dép, Iphone  7 vỏ đỏ (dù chiếc Iphone 6 trong túi họ chẳng bị sao cả) hay 10 thỏi son Chanel $45 một thỏi. Họ cho rằng đấy là cách họ hưởng thụ cuộc sống, là cách họ chạm tay vào thế giới văn minh, là cách để họ thể hiện đẳng cấp và chứng minh giá trị của chính mình (trong khi những người của thế giới văn minh thì  đã chuyển sang sống xu hướng mới, tối giản, tiện ích, tiết kiệm thời gian, nghỉ ngơi tái tạo năng lương và làm những thứ có ích cho xã hội.)

Tôi hay đùa với các đồng nghiệp khi họ thắc mắt tại sao tôi quá đơn giản, không đeo túi LV, không đi xe Lexus, tỉ lệ "bơm nâng cắt xẻ" không đạt 90% như những đàn bà Việt Nam ở Mỹ mà họ biết. Tôi cuời bảo vì công ty mình trả lương cho tao bèo thế làm sao tao đua với các chị gái ấy được. Thì thôi cũng được, sống kiểu "new money" (cứ có tiền là phải mua sắm - thể hiện) cũng có sao đâu. Rồi đến một ngày họ sẽ hiểu, cả đời họ đi làm quần quật kiếm tiền chỉ để tự mình biến mình thành những con gà béo núc mà lũ tư bản cáo già luôn rắp tăm săn đuổi và sẳn sàng xẻ thịt. Họ như những con cá mắc cạn trong cái luới các đai gia tư bản vĩ đại luôn giăng ra, và với tâm hồn đã bị vật chất đầu độc một cách thảm thương, dù có cố cách này hay cách khác, họ không bao giờ đào thoát khỏi tấm lưới một cách thành công. Có thể sẽ có lúc họ hiểu ra, nhưng lúc ấy chắc chắn họ đã trở thành gà quay, cá nuớng mất rồi!









Friday, April 21, 2017

Một mình



Má ơi đừng gả con xa
Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu

Hôm qua tôi đi chợ Việt Nam tình cờ  loa của siêu thị phát bài nhạc đồng quê có cô ca sỹ ngân nga hai câu này, nó ám tôi mãi. Từ lúc vào chợ mua được vài thứ linh tinh để nấu phở đến lúc về nhà nấu xong nồi phở, nó cứ ngân trong đầu tôi, ám tôi cả vào trong giấc ngủ. Đôi khi tôi nghĩ mình chính là sản phẩm không hoàn thiện của cái gọi là quy trình toàn cầu hóa của nền văn minh nhân loại. Tôi có thể tự hào cho rằng mình là sản phẩm thế hệ mới, mà người đời vẫn gọi văn hoa là "công dân toàn cầu", may mắn được đi nhiều nơi, sống nhiều chỗ, học hành làm việc thích nghi với tất tần tật các điểu kiện sống trên quả đất, nhưng ấy chỉ là các mặt xã hội, kinh tế, kỹ thuật...còn mặt sau của sản phẩm ấy vẫn còn mang tí ti lỗi - lỗi không gột được sạch những mắc mướu tinh thần.  Có rất nhiều khoảng thời gian dài vài tháng tôi không được tiếp xúc với người Việt, không nói tiếng Việt, không ăn đồ Việt, tưởng mình đã quên gốc Việt nhưng sao tôi lại thấy mình chạnh lòng khi nghe những câu hò vớ vẩn như câu hát trên? Tôi quả đúng là một robot còn mang quá nhiều ưu tư về nơi mình đã ra đi.

Cô gái kia có thể không có lựa chon nào, cô bị gả đi lấy chồng trả hiếu cho cha mẹ, còn việc tôi đi làm ở nơi này nơi kia là sự lựa chon của tôi. Cô ấy có thể cảm thấy buồn bã hay sợ hãi, còn tôi không buồn cũng chẳng sợ khi không được ở gần người thân, gia đình. Tôi chỉ thi thoảng thấy mình quá "một mình": không một tình thân, không một bạn bè và nơi tôi sống lại quá ít người Việt. Thi thoảng tôi thèm cơm ba tôi nấu, thèm ngồi ở hiên nhà nghe bà tôi kể lể chuyện này chuyện kia, thèm nghe em tôi dấm dứ, nhất là những khi tôi bệnh...Điện thoại ư? Điện thoại không phải là giải pháp hay ho đối với tôi. Tôi không tin vào điện thoại, cũng không tin người ta có thể nói chuyện mọi thứ cần nói qua điện thoại, điện thoại với tôi chỉ dùng để trao đổi những đoạn thông tin ngắn, còn lúc tôi cần nhìn ai đó, cần đôi phút ngồi bên cạnh họ để "giải sầu giải nhớ" thì điện thoại chỉ là thứ vất đi...

Các bạn Mỹ của tôi cực kỳ tốt bụng và hiền lành. Họ hiểu tôi ở xa nhà, những lúc họ quây quần bên cạnh gia đình cha mẹ anh chị em thì tôi lủi thủi một mình bận bịu với gia đình bé nhỏ của mình. Họ luôn nhìn tôi bằng ánh mắt thương cảm, như cách người ta nhìn một con mèo vàng bị bắt đi khỏi đảo mèo vàng và bây giờ phải sống chung với đàn mèo lạ tên tam thể. Trên đảo tam thể, màu lông mèo vàng nổi bật, còn ánh mắt mèo vàng thì thi thoảng buồn bã xa xăm vô phương. Họ bày tôi cả trăm cách để làm tôi khuây khỏa, như là sáng sớm chạy bộ vào rừng với họ, đăng ký lớp tập thể lực cùng với personal trainer trong sân trường sau giờ học, bày tôi hàng chục công thức để nấu những món ăn mình yêu thích, nghe nhạc, đọc sách, xem phim, tóm lại là các giải pháp giúp ta chìm đắm vào một thứ gì đó để quên thực trạng ở hiện tại...họ bày tôi uống trà cúc, trà đào, trà chanh, tập yoga, đi ăn,  đi uống rượu...cực đoan hơn có người còn bảo khi buồn quá mày hãy mở tủ lạnh, xử nguyên hủ bơ đậu phộng bằng ngón tay, quẹt quẹt quẹt, liếm liếm leiếm, cho tất cả vào bụng, mày sẽ thấy đỡ buồn, đỡ nhớ nhà rất nhiều…

Tôi đã làm tất cả những thứ ấy, thậm chí viết ra 50 điều làm mèo vàng thích thú khi ở xứ mèo tam thể, những giây phút hạnh phúc -thăng hoa nhất của đời sống mèo vàng, làm mèo vàng gr gr gr nho nhỏ "Yay, I did it!!! sống thế mới là sống chứ!" nhưng mà đến cuối ngày... một mình vẫn là một mình. Sự "một mình", nó như một  phần của tôi, nó là cuộc sống của tôi. Những năm 17-18 tuổi tôi đã uớc ao mình sẽ biến đi đâu đó thật xa, sống một mình, để không phải sống trong môi trường tù túng chật hẹp lúc đó. Thì nay ao ước của tôi đã được thực hiện ("be careful what you wish for" đúng vãi), chỉ là, không nhiều người biết rằng những kẻ muốn mình biến đi mất tích lại thăm thẳm mang trong lòng một nỗi ước ao "sẽ có ngày mình sẽ được ai đó tìm thấy." Trong lòng họ luôn mang cuộc tranh đấu thường trực giữa ước muốn sống một mình tự do tự tại và sự cố gắng nào đấy để không phải lâm vào tình trạng cô đơn hay cô độc. Tôi có một cô bạn sống ở Châu Âu, cô cũng mang tâm trạng tương tự như tôi, hai chúng tôi cùng hội cùng thuyền cùng đi khỏi Việt Nam trong một hoàn cảnh và bây giờ cả hai ở hai phương trời xa lạ. 

Lần sau gặp cô tôi sẽ nói, chị ạ, có lẽ đã đến lúc chúng ta phải chấp nhận rằng những người, những thứ mình yêu quý đôi khi chỉ có thể tồn tại trong tâm khảm, trong lòng của mình chứ không thể hiện diện mãi trong đời của chúng ta. At some point, you have to realize, the people, the things you love stay in your heart but not in your life.

Sunday, March 19, 2017

Moonlight

Tôi ít đánh giá cao phim ảnh nên  khi nào rảnh rang là tôi dành thì giờ cho việc đọc sách (chả hiểu sao đọc mãi mà vẫn không hết các sách cần đọc), viết lách, vẽ tranh (viết, vẽ mãi cũng chán) hay nấu ăn (chẳng hiểu tại sao những người xung quanh ăn các món tôi nấu càng nhiều thì lại càng gầy đi?) bởi các phim bom tấn Hollywood thường hay bị tôi cho là đậm tính thương mại, xem xong là đáng quên ngay lập tức.  "Dạo này em có xem gì hay không? Giới thiệu cho các chị với!" Các bạn gái Mỹ đã hỏi tôi như thế hôm tuần truớc khi cà bọn đi uống bia và không còn chuyện gì để nói. "Không, Hollywood càng ngày càng tệ các chị ạ!" Tôi trả lời dõng dạc và tôi đã... nhầm. Vì lúc ấy tôi chưa xem Ánh Trăng (Moonlight), bộ phim vừa đạt 3 giải Oscar tháng truớc.




Nếu bạn từng là một cậu bé, sống ở đáy xã hội, trong một căn nhà mà bạn tuyệt đối không muốn quay về mỗi tối; nếu bạn từng cô đơn, yếu thế, kém tự tin đến mức bị ăn hiếp bầm dập ở truờng mà không biết mở lời  cùng ai; nếu mẹ bạn nghiện hút, làm gái, sẳn sàng nói dối để vặt tiền của bạn mua thuốc phiên; nếu người đàn ông duy nhất trong đời bạn không phải là bố bạn mà chỉ là một nguời quen tình cờ bạn biết và quý mến - một ngày tự dưng người ấy lăn đùng ra chết; nếu nguời bạn trót yêu đầu đời mới vừa hôn bạn đêm truớc sáng hôm sau quay sang đánh đấm bạn túi bụi chỉ vì thích làm anh  hùng trong một trò chơi thì bạn sẽ phải làm sao? Tuơng lai bạn sẽ trở nên như thế nào? Hành trang vào đời của bạn có gì không?


Tôi xem Ánh Trăng và cảm nhận nó bằng cách tôi cảm nhận cuộc sống ở Mỹ, bằng khả năng đoán truớc phản ứng của nhân vật y hệt như cách tôi dùng để đoán phản ứng của bạn bè, đồng nghiệp, của những nguời Mỹ tôi tiếp xúc trong xã hội (chồng tôi vẫn thường thắc mắc làm sao em biết trong tình huống này nguời Mỹ sẽ nói câu này hay làm việc này, tôi trả lời "em không trả lời đuợc, em chỉ biết. Vậy thôi" và trăm lần như một, điều tôi đoán trong đầu xảy ra ngay truớc mắt.)  Moonlight không làm tôi thất vọng, vì kết cục của nó là một kết cục tôi đã đoán trúng. Tuổi thơ như thế, gia đình như thế, bạn bè như thế, thì chỉ có thể kết thúc như thế!





Moonlight là một bộ phim quá buồn nhưng mà quá thật, như cuộc sống của những con người nằm duới đáy xã hội, những người vì lý do công việc tôi có dịp tiếp xúc hàng ngày và nhìn họ qua một "lăng kính an toàn", trong cả những khoảnh khắc họ hành xử đúng mực và không đúng mực. Nhiều lúc mà do mãi loay hoay hí hoáy trong tháp ngà của mình, tôi đã quên bẳn là sau lưng tôi, ở đâu đó tôi không đoán biết đuợc, những con người tội nghiệp ấy dù muốn dù không đã có thể hành xử/ bi đẩy vào những hoàn cảnh đầy thú tính như trong Moonlight.

Moonlight là bộ phim về nuớc Mỹ thât đến mức trần trụi. Nó đau lòng và thương tâm đến mức đã làm tôi khóc (chắc là hơn chục năm tôi chưa khóc khi xem phim).


Bạn có thể bảo A ơi đừng giới thiệu cho mình phim nào buồn quá, mình không xem đâu, mình sẽ không chịu nổi. Bạn đừng lo, nếu cuộc sống mỗi người là một cái cây thì nỗi buồn là rễ cây. Khi bạn càng buồn, rễ cây càng phát triển mạnh mẽ, càng bám sâu vào đất, biến bạn thành một người sâu sắc, toàn diện hơn,  giúp bạn cảm nhận nỗi đau của người khác, rồi cho bạn cái super power là khả năng nhìn cuộc đời một cách nhân hậu và rộng lượng hơn. Tôi nghĩ đó là một điều tốt (giống như món quà từ Thuợng Đế tặng ngược lại) cho những ai biết trân trọng nỗi buồn.


Với cả, nỗi buồn cuộc đời cậu bé Chiron đã phải đeo mang từ lúc em sinh ra cho đến năm em hai muới mấy tuổi là một nỗi buồn vô phuơng cứu chữa, sá gì nỗi buồn chúng ta phải chịu đựng ở 110 phút của phim. Phải không bạn?

Bộ phim chính thức làm tôi buồn 7 ngày và sau khi xem xong thì tôi dặn lòng sẽ nói với các chị Mỹ ở lần uống bia kế tiếp "Bộ phim Moonlight quả thât rất đáng hai giờ vàng ngọc!"

Sunday, March 5, 2017

Một buổi xem phim miễn phí



Cụm rạp chiếu phim Dolby Cinema (là cụm rạp loại sang ở Mỹ) không biết nhìn ngắm tương lai tươi sáng ở khu dân cư gần nhà tôi thế nào mà mua nguyên một khu rừng, phát cây, xây một khu phức hợp chiếu phim - trò chơi điện tử - sân chơi trong nhà cực kỳ hoành tráng. Chắc hẳn nhìn thấy mấy khu làng xung quanh tôi ở thuộc loại khá giả nên họ không ngại đầu tư vào cụm rạp với 12 phòng chiếu phim cực kỳ hiện đại và trang trí nội thất cực kỳ lộng lẫy. Ngay trung tâm cụm rạp, ngoài chỗ bán bỏng ngô, nuớc ngọt truyền thống (rạp chiếu phim nào cũng có) còn thêm cả quầy bar để pha các loại thức uống cho người lớn.

Dĩ nhiên là một người suốt ngày tối mặt tối mũi với công ăn việc làm như tôi hoàn toàn không có thời gian để biết Dolby Cinema đã xây xong, sắp khánh thành và đến ngày mở cửa. Vậy mà Khoai tây - Potato, tên của bạn gái nhỏ (11 tuổi) của nhà tôi thì biết. Một ngày kia, Potato đem về nhà một tấm giấy mời (đuợc phát cho những em nằm trong đội võ Karate demo team -, chuyên đại diện trường đi biểu diễn thi đấu) và bảo "Mẹ ơi, mẹ đánh dấu ngày này vào lịch nhé, cả nhà mình sắp đuợc đi xem phim ăn uống thoải mái và miễn phí vì ngày ấy là grand opening của Dolby Cinema". Tưởng gì, ăn chơi là mẹ và em của Potato (là Cà rốt) luôn sẳn sàng.

Phải nói là thành ngữ "Đúng giờ như Mỹ" không sai tí nào các bạn ạ. Thiệp mời ghi 5.30 chiều 5.15 chúng tôi có mặt thì trứoc cửa cụm rap đã có khoảng... 2,000 người đang xếp hàng rồng rắn. Phải chua thêm là sau bao năm làm việc ở Châu Âu và Singapore tôi đã rất ý thức về giờ giấc nhưng đúng giờ kiểu Mỹ là một khái niệm hoàn toàn khác biệt. Các bạn Mỹ hay nói "Đúng giờ là đã trễ" - if you are on time, it means you are late, quả là rất đúng. Ở bất kể nơi nào khác trên thế giới, làm gì thì làm, hẹn 8 h có mặt thì 8h kém 5 phút chúng ta tiến vào cũng chả bị làm sao. Còn các bạn Mỹ trăm lần như một, tất tần tật các cuộc họp/hẹn tôi đến, mời 8h nhưng 7.45 mọi người đã đến gần đông đủ (họa hoằn lắm mới có một hai bạn đến đúng giờ và lúc nào cũng bị lỡ mất những phần trò chuyện hài huớc không chính thức truớc đó).

Dolby Cinema lại là một sự kiện miễn phí nên khỏi phải nói. Khi tôi tiến vào, bãi xe 2,000 chỗ đã chật cứng, tôi cùng dăm ba chục bạn khác phải mang xe ra đậu cạnh bìa rừng. Vừa nhìn thấy đoàn người dài dằng dặc trước mặt tôi đã thở dài "Mình đã quyết định sai lầm khi đi đến đây. Tí nữa tha hồ mà bị đè dẹp ruột". Trong lúc đó Potato và Cà Rốt nhận ra các bạn cùng trường, chúng lao vào nhau, ôm lấy ôm để như thể lưu lạc nhau từ muôn kiếp (dù mới nhìn thấy nhau cách đó chừng 2 tiếng).

Đúng 5h30 cửa sắt ở tất cả các lối vào được cuốn lên. Mọi người (trái với sự mong đợi của tôi), đi vào rất trật tự và vui vẻ. Khoảng 200 người đi đầu tiên được phát áo thun có in hàng chữ Dolby Cinema miễn phí. Người 201 trở đi có vẻ cũng tiếc rẻ nhưng không có hành vi gì bạo động chi cả. Mọi người rồng rắn đi vào quầy popcorn lấy pop corn bỏng ngô miễn phí, sau đó lấy nuớc uống ở các vòi soda. Im lặng, nhẹ nhàng di chuyển, chỉ có tiếng nói chuyện rì rầm, tiếng nhạc du dương từ loa trên tường và tiếng con nít khóc. Đến quầy nước, người này còn lấy hộ người kia những cái ly giấy trên kệ. Khoai Tây và Cà Rốt nhà tôi xếp hàng lấy kem xong thì đi ra ngoài gặp mẹ. Tôi đứng bên ngoài đợi nên nhìn thấy mô hình xếp hàng giống giống chữ W, có năm điểm để lấy những thứ miễn phí, bỏng ngô, nước, kem, pizza và ở lối ra của chữ W có cả một dãy kệ để hàng trăm loại kẹo bánh, các thanh sô cô la miễn phí. Cạnh nào của chữ W cũng đầy nhân viên của Dolby.

Tôi đang sung sướng vì mọi việc êm ả ngoài sự mong đợi thì bất thình lình một bạn Trung Quốc cùng hai đứa con nhỏ không biết từ đâu lao vào lối ra của mô hình W để chộp lấy mấy thanh chocolate Hershey. Tức thì 3 bạn nhân viên trẻ măng của Dolby Cinema bay đến "Lối vào bên kia ạ" một bạn nói. Bà mẹ Trung Quốc tỏ vẻ bất bình, nói với thằng con một tràng tiếng Quan Thoại, (tôi hiểu tí chút,) "con nói với nó mình chỉ cần chocolate, không muốn xếp hàng dài để lấy popcorn". Em bé dijch nhung gì mẹ vừa nói sang tiếng Anh, cô nhân viên nghe xong bảo "À, như vậy thi em vẫn phải sang bên kia xếp hàng đi vào, đây là lối ra". Bạn nhỏ Trung quốc tỏ vẻ hiểu ý, muốn bỏ đi, mẹ bạn níu bạn lại, vừa năn nỉ cô nhân viên "Cho tôi đi, cho tôi đi" vừa đẩy hai đứa con lao tới cái kệ. Mấy bạn nhân viên Dolby lắc đầu nhưng kiên quyết không nhân nhượng, họ dàn hàng ngang block cái kệ sau lưng rồi nhìn bà mẹ Trung Quốc kiểu như "Bà này bị điên à, tôi đã nói với bà rồi sao bà không chịu hiểu, đã thế cho bà đứng đó luôn ". Vài người (trong đó có Potato và Carrot sau khi lấy những món mình muốn và) từ trong đi ra, nhìn ba mẹ con Trung Quốc lăm le giật món sô cô la kia với cặp mắt tóe lửa.
Cuối cùng, thấy các bạn nhân viên Mỹ không dễ xơi, mẹ con bạn Trung Quốc phải vòng sang bên kia đi xếp hàng dù gương mặt đầy uất ức. 5 phút kế tiếp, chừng 5 -7 người khác (gốc Mễ, Mỹ) cũng nhầm nhọt đi vào lối ra, nhưng khi nghe nhân viên bảo sai lối vào rồi, ai cũng nhanh gọn ngoan ngoãn chuyển sang lối đúng.
Nhìn bà mẹ Trung Quốc tôi nhớ đến một đoạn đối thoại giữa các truởng phòng về một anh nhân viên trong công ty tôi, anh bị phê bình, "Làm và bất chấp hậu quả, không tôn trọng luật lệ, không coi checklist ra" gì,- no respect for rules and authority whatsoever", bởi trong quá trình thực thi một nhiệm vụ, anh không tôn trọng luật và làm thiệt hại cho công ty vài nghìn đô la, bị cảnh cáo (suýt) đuổi việc. Tôi không khỏi không nghĩ đến Đà Lạt, Nha Trang bên nhà, đến những bãi biển, đồi thông đang tràn đầy khách Trung Quốc. Các đồng bào tôi, không biết ai sẽ đủ dũng cảm để nói với loại khách dạng này " Hey, chúng tôi ở đây có luật lệ. Là khách, bạn phải tôn trong luật lệ của chúng tôi. Còn không thì mời bạn bấm nút. Biến"? . Ai sẽ có đủ bản lĩnh, vừa block họ không cho họ chạm đến mình, vừa nhìn ra xa xôi như các bạn nhân viên kia (cho họ thấy họ đang bị coi thường) và đủ dũng khí để nói không với những đồng tiền họ mang đến, những đồng tiền chúng ta thừa biết là đủ sức mạnh để tha hóa con người mình?
Cuối cùng thì chúng tôi cũng vào trong rạp. Tôi và Cà rốt xem phim Batmat Lego (Potato đi cùng các bạn xem Hidden Figures). Ghế ngồi cực kỳ êm lưng, âm thanh phải nói là hoàn hảo, tóm lại mọi người đều có một khoảng thời gian tuyệt vời. Lúc về Cà rốt còn bảo "Nguời ta nói sau khi đến Dolby Cinema xem phim thì không ai thèm đến các cụm rạp khác, quả là không ngoa mẹ ạ."

Mẹ già (là tôi) gật đồng ý, nhất là sau khi thấy bọn Trung Quốc bố láo kia được dạy cho một bài học.
p.s: Không liên quan nhưng này hình chụp Getty Center là trung tâm kiến trúc bảo tàng nghệ thuật cổ điển và đương đại đẹp nhất Los Angeles, đuợc xây dựng từ một ngọn đồi đầy cây giữa lòng Los Angeles hoa lệ (100% các cây đuợc bứng đi để xây trung tâm đã được dời sang những ngọn đồi khác để tiếp tục sống). Trung tâm này vốn của tư nhân - ngài Paul Getty - sau khi đuợc xây dựng hoàn tất với tổng chỉ phí 1.3 tỉ đô la thì đuợc đem hiến tặng cho tiểu bang California, nay là chỗ tham quan miễn phí cho hàng triệu du khách mỗi năm. Ai đến Los Angeles mà chưa đến Getty center thì xem như chưa đến Los Angeles.

Monday, February 27, 2017

Ở bầu thì tròn ở ống thì dài

v
Có lần tôi đọc ở đâu đó chuyện kể nhà kia có lũ trẻ con sinh ra và sống tại Pháp, dù là sản phẩm100%  Việt Nam, ông bà Việt Nam cha mẹ Việt Nam, đến đời thứ ba không qua lai tạp nhưng do gia đình ở Pháp lâu năm nên lũ trẻ con lúc mới sinh ra, tóc  không còn đen nhánh mà hoe vàng, mắt cũng nhạt dần không đen mà nâu và da trở nên bớt sậm màu. Tôi đã cười hỉ hả, rủa thầm "Báo chí  bà mẹ gì mà láo lếu, làm gì có vụ đó". Đến giờ thì tôi tin rồi. Tôi sang Mỹ đến nay mới là năm thứ 8 mà cơ thể đã bắt đầu thay đổi theo dân Mỹ. Chân không dài ra, ngực không cao vống lên, tóc không vàng ươm, mắt cũng không xanh biếc...mà khi mùa xuân đến, phấn hoa bay luợn đầy trong không khí cơ thể tôi cũng đánh đu y chang các bạn Mỹ ở đây -  nhảy mũi từ sáng đến tối, nước mắt chảy ròng ròng ràn rụa, dân Mỹ gọi là hội chứng dị ứng phấn hoa- "polen allergy", có người uống thuốc từ năm này sang tháng nọ không có cách nào trị dứt, trâu bò như tôi mà phải uống thuốc  liên tục, một tuần mới khỏi. Lúc mới sang một hai năm thấy bạn bè Việt Nam chung quanh bị polen allergy tôi đã cười khẩy nghĩ bụng "đàn ông đàn bà Việt ở đây sao mà yếu như con sên" giờ đúng luôn cảnh "cười nguời hôm truớc.".. Quả thật môi trường sống ảnh hưởng khủng khiếp đến con người, kiểu ở bầu thì dĩ nhiên sẽ ra tròn ở ống thì dĩ nhiên sẽ thành dài theo đúng nghĩa đen của cụm từ này. 

Nói đến vụ môi trường sống tôi không khỏi không nghĩ đến những nguời Việt Nam mới từ Việt Nam sang, những nguời tìm mọi cách sang Mỹ để tìm "môi trường sống tốt đẹp hơn" cho con cái. Hình như Việt Nam nói chung và Sài Gòn nói riêng đang có trào lưu ai đi được sẽ tìm mọi cách di tản khỏi Việt Nam, càng nhanh càng tốt và bằng mọi giá. Vì hoàn cảnh đưa đẩy, tôi quen với vài gia đình đi dạng đầu tư vào Mỹ có thẻ xanh ngay lập tức, miễn là có đầu tư 500 ngàn usd vào Mỹ (những nguời này đã đầu tư thì thường cầm trong tay vài triệu đô la, vì ngoài 500k đầu tư họ còn thêm vài trăm ngàn mua nhà, họ chọn những khu dân cư đẹp đẽ và yên tĩnh dân trung lưu Mỹ hay chọn để "hòa nhập" đuợc vào đời sống Mỹ)

Hóa ra đây là những người Việt lạ lùng nhất mà tôi từng biết. Tôi thường tiếp xúc với họ vì nể tình đồng hương Việt Nam, họ không rành ngôn ngữ nhờ tôi giúp đỡ dich thuật giấy tờ, giới thiệu nếp sống mới, nhưng sau một hồi thì tôi phát hiện họ rất giống nhau. Ai cũng rất nôn nóng muốn mở cơ sở kinh doanh, làm ăn này nọ để kiếm tiền thật nhanh, họ dựa vào những mối quan hệ với bà con bạn bè Việt Kiều Mỹ và sự giúp đỡ của họ để mở quán này tiệm kia, sau đó sằn sàng  dùng những thủ đoạn nhơ nhớp nhất để quay lại hại các đồng hương Việt đã giúp họ, bất chấp các nguyên tắc sống, giá trị làm người. Tôi thề là trên duới ba lần nghe chuyện tôi đã ngơ ngác, ôi chao, đồng hương Việt của tôi đây ư? Lũ nhỏ con cái họ, y chang cha mẹ chúng, không biết trật tự và nhường nhịn là gì, sẳn sàng lao vào "tranh, giành, chụp, giựt"...Điển hình là cuối tuần rồi ngay giữa sân chơi của làng,  một em bé Việt thấy scooter đời mới - hover board - của một em bé Mỹ hay quá  thì chạy ra xin chơi, ông bố Mỹ vỗ vai thằng con 7-8 tuổi "mình share đi con, cho bạn mượn một tí", thằng bé Việt Nam nhảy lên scooter chạy vòng vòng một cách khoái chí, không chịu trả món đồ chơi cho thằng bạn mới. Bà mẹ Việt Nam còn quay lại nháy mắt bảo tôi "Thằng con em nó khôn lắm chị ạ, nó vừa sưu đựoc đồ chơi của thằng kia á, cho thằng Mỹ kia khỏi chơi luôn" Bà mẹ còn vỗ tay ủng hộ con "Đi đi, đi nữa đi' Anh nhỏ Việt Nam đuợc thể bám hover board liên tục không hề ý thức mình phải trả món hàng lại cho bạn cho đến khi ông bố Mỹ hết kiên nhẫn đòi lại món đồ.  Một lúc sau thì bọ̣n trẻ con Mỹ  dần dạt ra hết cả, trên đuờng về tôi nghe hai đứa bé bảo nhau "lũ trẻ nhà đó weird quá, thằng anh thì giành hover board của Jacob, nhỏ em thì ôm mẹ ỉ ôi khóc lóc một cách ồn ào,  lúc chơi thì lại không biết cư xử sao cho đúng, tụi mình đừng chơi với chúng nó nữa nghe"  

Đây cũng là tâm thế của nhiều Việt kiều quanh tôi, nghe nói đến người Việt Nam mới sang là bỏ chạy. "Ồ, bọn đấy hả, Việt Nam mới sang đấy! Cẩn thận nhé!" ́ Dù vậy, cứ nghe ai nói dân Việt Nam sắp qua, tôi luôn đón tiếp với tâm thế trân trọng trước, nâng niu, dành cho họ sự tin tưởng ban đầu truớc, đúng tinh thần giving them the benefit of the doubts của Mỹ..(Dù trong lòng tôi không còn tin mấy câu nói, "dân Đồng Nai ai cũng dễ thưong", "dân Nha Trang mình đáng yêu số một", bởi tôi đã biết và đã thấy, không phải ai ở Việt Nam, hoặc ở vùng này vùng nọ cũng đều dễ thuơng, văn minh, lịch sự cả). Đến khi nào những nguời này  mới biết ở bầu thì tròn ở ống thì dài để thật sự hòa nhập đuợc vào xã hội văn minh?

Nhưng mà, đúng là môi trường ảnh huởng đến con người một cách khốc liệt. Quanh tôi đầy những Việt Kiều văn minh, đáng yêu hành xử đẹp như Mỹ thì cũng không ít những Việt kiều đã bị đồng tiền và xã hội vật chất của Mỹ làm biến chất khủng khiếp. Hôm Tết hai đứa em tôi dắt díu nhau từ Sài Gòn sang thăm chị. Chúng làm ta ba lô lang thang  hết bờ Đông nuớc Mỹ, hết tiền rồi mới đến ăn Tết ở xứ cao bồi của mình.  Truớc khi chúng đến mấy ngày, tôi lọ mọ làm thịt kho tàu khổ qua dồn thịt, nấu bò kho, bún cá...tỉ mẫn chưng hoa, dọn dẹp phòng ốc nhà cửa, lòng vui như trẩy hội khi đuợc đón bọn chúng (bởi từ năm 22 tuổi, tốt nghiệp đại học, có bao giờ ba đứa đuợc ngủ chung duới một mái nhà). Gặp nhau có hơn tuần mà cả ba đứa lúc nào cũng vui như mở cờ trong bụng, lúc nào cũng cười ngoác miệng, ăn cũng cười, uống bia say khướt cũng cười, đi truợt tuyết ngã chúi nhủi cũng cười. Đến lúc tiễn chúng ra sân bay thằng em út tôi nói 'Muời mấy năm mới đuợc sống chung, ăn Tết chung với nhau thế nay. Em mừng là chị vẫn thế, chị vẫn không có gì thay đổi".  

Tôi hiểu ý nó, có lần tôi đã gọi điện, kể cho nó nghe chuyện, bạn tôi đuợc anh chị bảo lãnh sang đây, đến nơi ông anh quăng cho cái xẻng cái cuốc bắt làm vuờn khi bên ngoài nóng hầm hập, hơn 40C, giao trong tuần đó phải hoàn tất việc đào sân sau thành ao nuôi cá. Bạn, vì cả nể và vì đang ăn nhờ ở đậu phải bỏ sức ra làm, vừa cuốc đất vừa khóc... Bạn khác thì khi đuợc cha mẹ bảo lãnh sang Mỹ, đến nơi các anh chị trong gia đình tắt điện thoại, cắt đứt liên lạc vì sợ bị vơ chồng bạn nhờ vả... bạn khác nữa thì anh chị đuổi thẳng ra khỏi nhà khi chưa có việc làm vì sợ bị bạn/ vợ con bạn ăn bám. Kể mấy chuyện này cho nó xong lúc nào tôi cũng chua thêm "chắc anh chị của họ  khó khăn tài chính lắm, nhắm không kham nổi các bạn ấy nên muốn bạn ấy tự lập ấy mà". Tuy vậy tôi không bao giờ thêm chi tiết là bạn chị gật đầu, "có thể mày nói đúng, nhưng lúc đó tao đang ở dưới đáy vực, tao chỉ muốn nhìn lên miệng hố, thấy anh, thấy chị tao dũng mãnh, che chở như ngày xưa. Vậy mà khi ngẩng lên thì họ đã biến tướng hết cả, không còn là những nguời mình từng yêu dấu, thần tượng. Họ bỏ đi hết. Vì cái xã hội này đã làm họ thay đổi. Vì đồng tiền đã làm họ thay đổi"

Lúc chia tay thằng em ở sân bay tôi cũng nói với nó "Tụi bây cũng vậy, dù cuộc sống có khó khăn, môi trường sống có khắc nghiệt cỡ nào, cố gắng đừng thay đổi bản tính tốt của tụi bây. Hai đứa bây ngoan, hãy nghe lời chị."

Nói vậy nhưng đầu óc tôi miên man ý nghĩ, cuộc đời thay đổi, mọi sự đều sẽ thay đổi. Biết làm sao đuợc nhỉ?  Mong là cái cốt lõi bản tính tốt chúng sẽ còn giữ được, còn những cái xấu, cái ác, tham sân si, sẽ được sửa đổi từ từ.

Rồi tôi tự an ủi tôi, dẫu là không gặp nhau mười mấy năm nay, chỉ ở chung nhà vài hôm mà đã nhận ra nhau thì mươi muời năm nữa, ngày gặp lại, hy vọng tụi nó cũng sẽ nhận ra mình!  

p.s: sách mới của tôi, bạn mà đọc sẽ thấy toàn chuyện hay xứ Mỹ...

Sunday, February 19, 2017

"Tôi đã sống một cuộc đời tươi đẹp"




Một buổi sáng chớm xuân, từ một hạt mầm nảy lên một cây hoa cúc nhỏ. Cô ấy kết bạn với cây hoa huớng duơng cũng nhỏ xíu xiu bên cạnh. 

Hai bạn cùng nhau lớn lên từng ngày. Cây hoa cúc nở ra những cánh hoa trắng tinh với nhụy vàng lấm tấm. Hoa hướng duơng thì cao ơi là cao và nổi bật với những cánh hoa vàng rực rỡ và nhụy hoa màu nâu sẫm. Cả hai đều yêu quý những giọt suơng mai và ánh nắng ấm áp.

Một ngày kia, gió đột ngột chuyển mùa, những cơn gió xưa nay ấm áp bỗng trở nên rất lạnh. Trong một khoảnh khắc nào đó, cúc trắng hoảng sợ nhận ra những giọt băng li ti đóng trên những chiếc lá của mình.

"Ôi, chuyện gì đang xảy ra thế này?"" Cô ấy hỏi.
Cây hướng dương quay sang hoa cúc, trả lời
"Sắp đến cuối mùa hè rồi, đã đến lúc chúng ta phải chết. Nhưng mà sau khi bạn chết, những hạt hoa sẽ rơi vào đất và những cây hoa cúc mới sẽ mọc lên từ đấy"

Cây cúc im lặng nghĩ ngợi, một lúc sau cô thì thầm "Tôi đã sống một cuộc đời tươi đẹp!' rồi cúc ngả đầu sang một bên.

*****

Đây là câu chuyện in trong sách giáo khoa ở truờng để" dạy bọn trẻ con 8 tuổi về vòng tuần hoàn của sự sống và cái chết. 

Anh chàng 8 tuổi nhà mình đọc xong thì thưa với mẹ, "ngoài việc dạy về vòng sinh tử, bài học của câu chuyện là chúng ta cần phải sống một cuộc đời tươi đẹp!"

Đúng thế con trai, chúng ta phải sống nhưng không phải kiểu nào cũng được, mà phải sống một đời tươi đẹp! :)

Sunday, January 15, 2017

What was the last thing you were grateful for?



Làm người bạn phải học cách biết ơn, dân Mỹ bảo thế. Nếu không, bạn sống mà còn thua cả... động vật vì thú cưng chó mèo còn biết làm cho chủ vui bằng cách này hay khác. Nhưng mà khi làm ơn cho ai cái gì dân Mỹ hay nhớ, hay để bụng, xem nguời khác sẽ trả ơn mình thế nào. Chả thế mà khi xem phim Mỹ bạn hay thấy có đoạn, trong tình thế hiểm nghèo nguy kịch nhân vật anh hùng của chúng ta lâm vào thế bí, chàng bấm bấm điện thoại gọi cho một nhân vật VIP "thứ dữ", "Hello, tôi cần ông giúp tôi chuyện này, phải thế này thế này thế này....Không, dm, khó quá tao chả giúp đuợc...Thế ông có nhớ ngày x tháng y năm z tôi đã làm gì cho ông không? " Và đoạn phim quay lại cảnh xưa khi nhân vật anh hùng vượt lằn ranh sinh tử để cứu sống nhân vật thứ dữ... Nhân vật thứ dữ thều thào cảm kích "Tôi mắc nợ anh rồi"...Nhân vật anh hùng  mồ hôi ròng ròng, máu me đầy mặt cuời nhạt "You owe me this one"...Phim quay lại khung cảnh hiện tại nhân vật thứ dữ tỏ ra rất xúc động, bồi hồi sau khi nhớ lại cảnh xưa nhưng vẫn rất tỉnh táo phán "Xong vụ này là tao với mày huề nhá, chả ai nợ ai cái gì" Đó là cách dân Mỹ giải quyết một ân tình.

Một ngày cuối năm tôi cùng ba nguời bạn Mỹ thân nhất của mình hẹn nhau đi ăn. Chúng tôi, những kẻ chuyên đi săn happy hours ở các nhà hàng  (từ 5h đến 7h) rất thích thú xuất hiện ở những nhà hàng khi thức ăn thức uống đều rẻ (bằng nửa giá), nhà hàng chưa quá đông đúc, sau khi ăn uống thỏa thuê xong mò về nhà lại không qúa trễ.

Điều mà chúng tôi nói hôm đó không phải là mình đã làm ơn cho ai trong năm qua, mà là lòng biết ơn. Cuối năm nào chúng tôi cũng nói về một thứ gì đó sến súa, như là mục tiêu của năm mới là gì, thành tựu lớn nhất của năm cũ là gì....

Năm nay thì "điều gì gần đây nhất làm bạn cảm thấy biết ơn cuộc đời?"(What was the last thing you were grateful for? )

Karen, tóc đỏ dợn sóng bồng bềnh đã điểm vài sợi bạc , sinh ra và lớn lên bên vịnh San Francisco, có chồng là kỹ sư hóa dầu siêng năng hiền hậu, kiếm tiền nhoay nhoáy, mĩm cười, cất giọng California của chị lên, rõ ràng, trong trẻo. "Điều mà tôi biết ơn nhất trong năm qua là trời cho tôi cơ hội được trải qua chín năm với Beethoven (tên con Chihuahua của chị). Nó vừa mới qua đời tuần truớc nhưng những kỷ niệm và  giây phút ấm áp mà nó mang lại cho gia đình tôi, chúng tôi mãi gìn giữ, tôi không thể nào quên" Karen không có con cái và tôi đã nghe về con Chihuahua này nhiều lần. Tôi cũng đã nhìn thấy hình của nó qua điện thoại và trên bàn làm việc của Karen. Bethoven là một con chó nhỏ, lông màu nâu nhạt, mắt tròn như hai hạt nhãn.  (Với tôi nó không có vẻ gì đặc biệt ngoài chuyện mỗi lần từ Texas về thăm bố mẹ ở San Francisco, Karen đều book vé máy bay cho nó đi cùng vợ chồng chị.  Khi đi du lịch nước ngoài, cả hai luôn đem con chó nhỏ theo cùng, dù  vé máy bay của chó hơn một nửa vé của người, nhưng mà "He is our family" Karen nói to như vậy mỗi khi khi có ai đó tặc luỡi khi nghe đến giá  vé 1,000usd cho chú chó nhỏ.) Hôm Bethoven qua đời Karen xin nghỉ việc để đưa nó đi hỏa tán. Mắt chị sưng húp ba ngày sau khi Beethoven mất. 


Kathy, 64 tuổi, độc thân, con cái đã lớn và sống riêng, xoay xoay những ngón tay dài đeo đầy nhẫn quanh ly cocktail của chị "Điều tuyệt với nhất năm 2016 là  chuyến đi cruise đến Jamaica với vợ chồng con trai tôi. Tôi còn nhớ như in ngày thằng con trai tôi tròn muời tám tuổi, tôi chở nó ra salon auto mua cho nó nó chiếc xe đầu tiên. Đó là một chiếc xe sedan cũ, 8 năm tuổi, tôi trả bảo hiểm xe cho  năm đầu tiên và trả đứt chiếcxe bằng tiền mặt. Tôi nói với nó "Đây là chiếc xe duy nhất miễn phí mà con có từ mẹ. Con chịu trách nhiệm về xăng nhớt, mọi  sửa chữa khi hư hỏng, nếu có tai nạn con phải có tiền để trang trải những phần bảo hiểm không trả. Thằng nhóc tội nghiệp đã giữ gìn cái xe rất kỹ và đó là quyết định tốt nhất mà tôi đã làm cho nó. Các bà biết vì sao không, vì tôi đã dạy nó bài học tự chăm sóc bản thân nó và cuộc đời nó Chuyện gì sẽ xảy ra khi tôi quyết định trả góp xe hàng tháng, mua bảo hiểm cho nó hàng tháng, nuôi nó ăn hàng ngày, cho nó tiền tiêu hàng tuần rồi một ngày kia bất thình lình tôi không còn có mặt trên đời nữa?"

Marsha,tóc vàng, trẻ trung thông minh và hài hước liếm những ngón tay dính muối từ thành ly Tequilla " Điều mà tôi biết ơn nhất trên đời này là tình yêu vô điều kiện từ bố mẹ tôi, những nguời mà sau 42 năm quen biết tôi vẫn không mệt mỏi, mặt vẫn tươi roi rói, sáng bừng lên bất cứ khi nào tôi về thăm nhà và vừa bước chân qua ngạch cửa. Tôi đoán là họ vẫn còn tin vào tôi, vẫn chưa chán tôi mọi người ạ!" Nghe Marsha nói xong cả bàn đều cười, Marsha cũng cuời, mắt cô lấp lánh và ấm áp.

Đến lượt tôi, tôi không biết phải nói điều gì. Dĩ nhiên là tôi yêu ông bà cha mẹ tôi nhưng mà các tình yêu ấy của tôi, họ ở xa quá (không gặp gỡ làm sao tạo ra kỷ niệm), tôi cũng không còn thời giờ để nuôi thêm một con vật cưng, con trai tôi còn quá nhỏ để tặng tôi chuyến đi cruise miễn phí.

Tôi nhớ đến khoảnh khắc hạnh phúc nhất của năm 2016, khi tôi lái xe lang thang giữa những rặng núi sừng sững đầy tuyết, ở độ cao hơn 4km so với mặt biển, tôi hoàn toàn bị choáng ngợp bởi khung cảnh hùng vĩ đầy ấn tuợng của dãy núi chia đôi nước Mỹ, xém tí quên bén lời bạn bè tôi dặn phải cực kỳ cẩn thận vì chỉ cần đánh tay lái quá một chút là xe tôi sẽ lao xuống vực... Mồ hô tôi túa ra từ hai bàn tay vì căng thẳng, tôi thả lỏng vô lăng, nhìn mặt trời đỏ ối lúc thì ở bên phải xe lúc lại bên trái, xe tôi  cứ thế lững thững đi trên con đuờng độc đạo nhỏ hẹp uốn lựợn quanh những triền núi. Bên dưới là những thung lũng nhấp nhô xanh rì màu cỏ, xanh biếc màu thông, tuần lộc, dê núi chậm rãi gặm cỏ và những đám mây trắng xốp bồng bềnh. Nhìn sau nhìn truớc, nhìn ngang, đâu đâu cũng là thiên nhiên, hùng vĩ, rộng lượng và chân thật. Có một điều gì đó quyến rũ cực kỳ, mạnh mẽ đến mức khó cưỡng trong ý nghĩ tôi sẽ được nằm đâu đó  dưới kia, giữa những khe núi. Thân thể tôi sẽ đựợc bao phủ bởi  tuyết và mây,  đuợc ôm gọn trong lòng bà mẹ thiên nhiên dịu dàng, mát rượi, nhân hậu... để chìm vào giấc ngủ ngàn thu của mình. Chỉ cần tôi đạp mạnh chân ga một tí...

Và bây giờ thì tôi cảm ơn Chúa vì mình đã không làm điều đó.

Tuesday, January 3, 2017

Đầu năm đọc thơ


Good Bones
Life is short, though I keep this from my children.
Life is short, and I’ve shortened mine
in a thousand delicious, ill-advised ways,
a thousand deliciously ill-advised ways
I’ll keep from my children. The world is at least
fifty percent terrible, and that’s a conservative
estimate, though I keep this from my children.
For every bird there is a stone thrown at a bird.
For every loved child, a child broken, bagged,
sunk in a lake. Life is short and the world
is at least half terrible, and for every kind
stranger, there is one who would break you,
though I keep this from my children. I am trying
to sell them the world. Any decent realtor,
walking you through a real shithole, chirps on
about good bones: This place could be beautiful,
right? You could make this place beautiful.
Maggie Smith