Sunday, March 19, 2017

Moonlight

Tôi ít đánh giá cao phim ảnh nên  khi nào rảnh rang là tôi dành thì giờ cho việc đọc sách (chả hiểu sao đọc mãi mà vẫn không hết các sách cần đọc), viết lách, vẽ tranh (viết, vẽ mãi cũng chán) hay nấu ăn (chẳng hiểu tại sao những người xung quanh ăn các món tôi nấu càng nhiều thì lại càng gầy đi?) bởi các phim bom tấn Hollywood thường hay bị tôi cho là đậm tính thương mại, xem xong là đáng quên ngay lập tức.  "Dạo này em có xem gì hay không? Giới thiệu cho các chị với!" Các bạn gái Mỹ đã hỏi tôi như thế hôm tuần truớc khi cà bọn đi uống bia và không còn chuyện gì để nói. "Không, Hollywood càng ngày càng tệ các chị ạ!" Tôi trả lời dõng dạc và tôi đã... nhầm. Vì lúc ấy tôi chưa xem Ánh Trăng (Moonlight), bộ phim vừa đạt 3 giải Oscar tháng truớc.




Nếu bạn từng là một cậu bé, sống ở đáy xã hội, trong một căn nhà mà bạn tuyệt đối không muốn quay về mỗi tối; nếu bạn từng cô đơn, yếu thế, kém tự tin đến mức bị ăn hiếp bầm dập ở truờng mà không biết mở lời  cùng ai; nếu mẹ bạn nghiện hút, làm gái, sẳn sàng nói dối để vặt tiền của bạn mua thuốc phiên; nếu người đàn ông duy nhất trong đời bạn không phải là bố bạn mà chỉ là một nguời quen tình cờ bạn biết và quý mến - một ngày tự dưng người ấy lăn đùng ra chết; nếu nguời bạn trót yêu đầu đời mới vừa hôn bạn đêm truớc sáng hôm sau quay sang đánh đấm bạn túi bụi chỉ vì thích làm anh  hùng trong một trò chơi thì bạn sẽ phải làm sao? Tuơng lai bạn sẽ trở nên như thế nào? Hành trang vào đời của bạn có gì không?


Tôi xem Ánh Trăng và cảm nhận nó bằng cách tôi cảm nhận cuộc sống ở Mỹ, bằng khả năng đoán truớc phản ứng của nhân vật y hệt như cách tôi dùng để đoán phản ứng của bạn bè, đồng nghiệp, của những nguời Mỹ tôi tiếp xúc trong xã hội (chồng tôi vẫn thường thắc mắc làm sao em biết trong tình huống này nguời Mỹ sẽ nói câu này hay làm việc này, tôi trả lời "em không trả lời đuợc, em chỉ biết. Vậy thôi" và trăm lần như một, điều tôi đoán trong đầu xảy ra ngay truớc mắt.)  Moonlight không làm tôi thất vọng, vì kết cục của nó là một kết cục tôi đã đoán trúng. Tuổi thơ như thế, gia đình như thế, bạn bè như thế, thì chỉ có thể kết thúc như thế!





Moonlight là một bộ phim quá buồn nhưng mà quá thật, như cuộc sống của những con người nằm duới đáy xã hội, những người vì lý do công việc tôi có dịp tiếp xúc hàng ngày và nhìn họ qua một "lăng kính an toàn", trong cả những khoảnh khắc họ hành xử đúng mực và không đúng mực. Nhiều lúc mà do mãi loay hoay hí hoáy trong tháp ngà của mình, tôi đã quên bẳn là sau lưng tôi, ở đâu đó tôi không đoán biết đuợc, những con người tội nghiệp ấy dù muốn dù không đã có thể hành xử/ bi đẩy vào những hoàn cảnh đầy thú tính như trong Moonlight.

Moonlight là bộ phim về nuớc Mỹ thât đến mức trần trụi. Nó đau lòng và thương tâm đến mức đã làm tôi khóc (chắc là hơn chục năm tôi chưa khóc khi xem phim).


Bạn có thể bảo A ơi đừng giới thiệu cho mình phim nào buồn quá, mình không xem đâu, mình sẽ không chịu nổi. Bạn đừng lo, nếu cuộc sống mỗi người là một cái cây thì nỗi buồn là rễ cây. Khi bạn càng buồn, rễ cây càng phát triển mạnh mẽ, càng bám sâu vào đất, biến bạn thành một người sâu sắc, toàn diện hơn,  giúp bạn cảm nhận nỗi đau của người khác, rồi cho bạn cái super power là khả năng nhìn cuộc đời một cách nhân hậu và rộng lượng hơn. Tôi nghĩ đó là một điều tốt (giống như món quà từ Thuợng Đế tặng ngược lại) cho những ai biết trân trọng nỗi buồn.


Với cả, nỗi buồn cuộc đời cậu bé Chiron đã phải đeo mang từ lúc em sinh ra cho đến năm em hai muới mấy tuổi là một nỗi buồn vô phuơng cứu chữa, sá gì nỗi buồn chúng ta phải chịu đựng ở 110 phút của phim. Phải không bạn?

Bộ phim chính thức làm tôi buồn 7 ngày và sau khi xem xong thì tôi dặn lòng sẽ nói với các chị Mỹ ở lần uống bia kế tiếp "Bộ phim Moonlight quả thât rất đáng hai giờ vàng ngọc!"

Sunday, March 5, 2017

Một buổi xem phim miễn phí



Cụm rạp chiếu phim Dolby Cinema (là cụm rạp loại sang ở Mỹ) không biết nhìn ngắm tương lai tươi sáng ở khu dân cư gần nhà tôi thế nào mà mua nguyên một khu rừng, phát cây, xây một khu phức hợp chiếu phim - trò chơi điện tử - sân chơi trong nhà cực kỳ hoành tráng. Chắc hẳn nhìn thấy mấy khu làng xung quanh tôi ở thuộc loại khá giả nên họ không ngại đầu tư vào cụm rạp với 12 phòng chiếu phim cực kỳ hiện đại và trang trí nội thất cực kỳ lộng lẫy. Ngay trung tâm cụm rạp, ngoài chỗ bán bỏng ngô, nuớc ngọt truyền thống (rạp chiếu phim nào cũng có) còn thêm cả quầy bar để pha các loại thức uống cho người lớn.

Dĩ nhiên là một người suốt ngày tối mặt tối mũi với công ăn việc làm như tôi hoàn toàn không có thời gian để biết Dolby Cinema đã xây xong, sắp khánh thành và đến ngày mở cửa. Vậy mà Khoai tây - Potato, tên của bạn gái nhỏ (11 tuổi) của nhà tôi thì biết. Một ngày kia, Potato đem về nhà một tấm giấy mời (đuợc phát cho những em nằm trong đội võ Karate demo team -, chuyên đại diện trường đi biểu diễn thi đấu) và bảo "Mẹ ơi, mẹ đánh dấu ngày này vào lịch nhé, cả nhà mình sắp đuợc đi xem phim ăn uống thoải mái và miễn phí vì ngày ấy là grand opening của Dolby Cinema". Tưởng gì, ăn chơi là mẹ và em của Potato (là Cà rốt) luôn sẳn sàng.

Phải nói là thành ngữ "Đúng giờ như Mỹ" không sai tí nào các bạn ạ. Thiệp mời ghi 5.30 chiều 5.15 chúng tôi có mặt thì trứoc cửa cụm rap đã có khoảng... 2,000 người đang xếp hàng rồng rắn. Phải chua thêm là sau bao năm làm việc ở Châu Âu và Singapore tôi đã rất ý thức về giờ giấc nhưng đúng giờ kiểu Mỹ là một khái niệm hoàn toàn khác biệt. Các bạn Mỹ hay nói "Đúng giờ là đã trễ" - if you are on time, it means you are late, quả là rất đúng. Ở bất kể nơi nào khác trên thế giới, làm gì thì làm, hẹn 8 h có mặt thì 8h kém 5 phút chúng ta tiến vào cũng chả bị làm sao. Còn các bạn Mỹ trăm lần như một, tất tần tật các cuộc họp/hẹn tôi đến, mời 8h nhưng 7.45 mọi người đã đến gần đông đủ (họa hoằn lắm mới có một hai bạn đến đúng giờ và lúc nào cũng bị lỡ mất những phần trò chuyện hài huớc không chính thức truớc đó).

Dolby Cinema lại là một sự kiện miễn phí nên khỏi phải nói. Khi tôi tiến vào, bãi xe 2,000 chỗ đã chật cứng, tôi cùng dăm ba chục bạn khác phải mang xe ra đậu cạnh bìa rừng. Vừa nhìn thấy đoàn người dài dằng dặc trước mặt tôi đã thở dài "Mình đã quyết định sai lầm khi đi đến đây. Tí nữa tha hồ mà bị đè dẹp ruột". Trong lúc đó Potato và Cà Rốt nhận ra các bạn cùng trường, chúng lao vào nhau, ôm lấy ôm để như thể lưu lạc nhau từ muôn kiếp (dù mới nhìn thấy nhau cách đó chừng 2 tiếng).

Đúng 5h30 cửa sắt ở tất cả các lối vào được cuốn lên. Mọi người (trái với sự mong đợi của tôi), đi vào rất trật tự và vui vẻ. Khoảng 200 người đi đầu tiên được phát áo thun có in hàng chữ Dolby Cinema miễn phí. Người 201 trở đi có vẻ cũng tiếc rẻ nhưng không có hành vi gì bạo động chi cả. Mọi người rồng rắn đi vào quầy popcorn lấy pop corn bỏng ngô miễn phí, sau đó lấy nuớc uống ở các vòi soda. Im lặng, nhẹ nhàng di chuyển, chỉ có tiếng nói chuyện rì rầm, tiếng nhạc du dương từ loa trên tường và tiếng con nít khóc. Đến quầy nước, người này còn lấy hộ người kia những cái ly giấy trên kệ. Khoai Tây và Cà Rốt nhà tôi xếp hàng lấy kem xong thì đi ra ngoài gặp mẹ. Tôi đứng bên ngoài đợi nên nhìn thấy mô hình xếp hàng giống giống chữ W, có năm điểm để lấy những thứ miễn phí, bỏng ngô, nước, kem, pizza và ở lối ra của chữ W có cả một dãy kệ để hàng trăm loại kẹo bánh, các thanh sô cô la miễn phí. Cạnh nào của chữ W cũng đầy nhân viên của Dolby.

Tôi đang sung sướng vì mọi việc êm ả ngoài sự mong đợi thì bất thình lình một bạn Trung Quốc cùng hai đứa con nhỏ không biết từ đâu lao vào lối ra của mô hình W để chộp lấy mấy thanh chocolate Hershey. Tức thì 3 bạn nhân viên trẻ măng của Dolby Cinema bay đến "Lối vào bên kia ạ" một bạn nói. Bà mẹ Trung Quốc tỏ vẻ bất bình, nói với thằng con một tràng tiếng Quan Thoại, (tôi hiểu tí chút,) "con nói với nó mình chỉ cần chocolate, không muốn xếp hàng dài để lấy popcorn". Em bé dijch nhung gì mẹ vừa nói sang tiếng Anh, cô nhân viên nghe xong bảo "À, như vậy thi em vẫn phải sang bên kia xếp hàng đi vào, đây là lối ra". Bạn nhỏ Trung quốc tỏ vẻ hiểu ý, muốn bỏ đi, mẹ bạn níu bạn lại, vừa năn nỉ cô nhân viên "Cho tôi đi, cho tôi đi" vừa đẩy hai đứa con lao tới cái kệ. Mấy bạn nhân viên Dolby lắc đầu nhưng kiên quyết không nhân nhượng, họ dàn hàng ngang block cái kệ sau lưng rồi nhìn bà mẹ Trung Quốc kiểu như "Bà này bị điên à, tôi đã nói với bà rồi sao bà không chịu hiểu, đã thế cho bà đứng đó luôn ". Vài người (trong đó có Potato và Carrot sau khi lấy những món mình muốn và) từ trong đi ra, nhìn ba mẹ con Trung Quốc lăm le giật món sô cô la kia với cặp mắt tóe lửa.
Cuối cùng, thấy các bạn nhân viên Mỹ không dễ xơi, mẹ con bạn Trung Quốc phải vòng sang bên kia đi xếp hàng dù gương mặt đầy uất ức. 5 phút kế tiếp, chừng 5 -7 người khác (gốc Mễ, Mỹ) cũng nhầm nhọt đi vào lối ra, nhưng khi nghe nhân viên bảo sai lối vào rồi, ai cũng nhanh gọn ngoan ngoãn chuyển sang lối đúng.
Nhìn bà mẹ Trung Quốc tôi nhớ đến một đoạn đối thoại giữa các truởng phòng về một anh nhân viên trong công ty tôi, anh bị phê bình, "Làm và bất chấp hậu quả, không tôn trọng luật lệ, không coi checklist ra" gì,- no respect for rules and authority whatsoever", bởi trong quá trình thực thi một nhiệm vụ, anh không tôn trọng luật và làm thiệt hại cho công ty vài nghìn đô la, bị cảnh cáo (suýt) đuổi việc. Tôi không khỏi không nghĩ đến Đà Lạt, Nha Trang bên nhà, đến những bãi biển, đồi thông đang tràn đầy khách Trung Quốc. Các đồng bào tôi, không biết ai sẽ đủ dũng cảm để nói với loại khách dạng này " Hey, chúng tôi ở đây có luật lệ. Là khách, bạn phải tôn trong luật lệ của chúng tôi. Còn không thì mời bạn bấm nút. Biến"? . Ai sẽ có đủ bản lĩnh, vừa block họ không cho họ chạm đến mình, vừa nhìn ra xa xôi như các bạn nhân viên kia (cho họ thấy họ đang bị coi thường) và đủ dũng khí để nói không với những đồng tiền họ mang đến, những đồng tiền chúng ta thừa biết là đủ sức mạnh để tha hóa con người mình?
Cuối cùng thì chúng tôi cũng vào trong rạp. Tôi và Cà rốt xem phim Batmat Lego (Potato đi cùng các bạn xem Hidden Figures). Ghế ngồi cực kỳ êm lưng, âm thanh phải nói là hoàn hảo, tóm lại mọi người đều có một khoảng thời gian tuyệt vời. Lúc về Cà rốt còn bảo "Nguời ta nói sau khi đến Dolby Cinema xem phim thì không ai thèm đến các cụm rạp khác, quả là không ngoa mẹ ạ."

Mẹ già (là tôi) gật đồng ý, nhất là sau khi thấy bọn Trung Quốc bố láo kia được dạy cho một bài học.
p.s: Không liên quan nhưng này hình chụp Getty Center là trung tâm kiến trúc bảo tàng nghệ thuật cổ điển và đương đại đẹp nhất Los Angeles, đuợc xây dựng từ một ngọn đồi đầy cây giữa lòng Los Angeles hoa lệ (100% các cây đuợc bứng đi để xây trung tâm đã được dời sang những ngọn đồi khác để tiếp tục sống). Trung tâm này vốn của tư nhân - ngài Paul Getty - sau khi đuợc xây dựng hoàn tất với tổng chỉ phí 1.3 tỉ đô la thì đuợc đem hiến tặng cho tiểu bang California, nay là chỗ tham quan miễn phí cho hàng triệu du khách mỗi năm. Ai đến Los Angeles mà chưa đến Getty center thì xem như chưa đến Los Angeles.