Wednesday, September 12, 2018

Serena Williams và tôi năm 22 tuổi


Tất cả những ai xem những trận tennis giải đấu lớn đều biết huấn luyện viên của những cây vợt kỳ cưu thế giới có cách riêng để “mồi” cho gà của họ những chiêu bài ra đòn mà không phải dùng đến lời nói. Chỉ cần huấn luyện viên ngồi tư thế này, thì nên serve thế nào, huấn luyện viênf (HLV) chuyển sang tư thế kia thì vận đông viên nên dùng chiến thuật gì khi thi đấu. Trong sân, trước khi tưng banh để "serve" chỉ cần một ánh mắt nhìn về hướng HLV là vận đông viên biết ý, cứ thế mà ung dung đánh giải, không cần phải nói nhiều. HLV của Serena Williams đã làm y chang như thế trong trận đấu Grand Slam Mỹ vừa qua, gà bài cho học trò trong khi thi đấu, vốn là điều tối kỵ, bị xem là "cheating" và ông bị trọng tài nhắc nhở. Nhắc thì nhắc, ông chấp hành. Dù vậy William vẫn đang thua, đang bị dẫn trước. Cô nàng đấu mãi vẫn không dẫn được điểm truớc Osaka 20 tuổi trẻ trung khiêm nhường bèn tức khí gọi ông trọng tài là "tên đạo tặc" (thief), chắc ý nói là ông trọng tài Mỹ gốc Mễ này là kẻ đang ăn trôm chiến tích của cô. Sau đó thua lại càng thua, Williams tức khí quăng luôn vợt, và ngưng cả trận đấu để cãi tay đôi với trọng tài. Phút mà Osaka giành chiến thắng, lẽ ra mọi người vui mừng thì thiên hạ mãi lo "boo" để phản đối trọng tài. Osaka bao năm ấp ủ sẽ được chiến đấu với Serena Williams và xem đó là niềm hân hạnh tuyệt vời khi đuợc đấu với thần tương của mình. Và cô đã thắng, nhưng giây phút vinh quang của cô bị xóa nhòa, không chút vẻ vang. Tôi không khỏi không nhăn mặt khi xem đến phút này.
Tôi lớn lên ngưỡng mộ chị em nhà Williams, Venus và Serena Williams và sau này choáng toàn tập truớc Serena Williams vì khả năng chiến đấu "bất khả chiến bại". Nhất là khi nghe tin Serena bị nghẽn động mạch phổi, bị chấn thương bàn chân, bị béo phì lên mấy chục cân sau khi sinh con mà vẫn trở lại sàn đấu, anh dũng ngoan cường ở những giải lớn để khiêu chiến với những tay vợt kỳ cựu khác. Mà Serena thật quá đáng nể, 23 lần đoạt vô địch trong các giải mở rông lớn nhất thế giới Úc Mở rộng, Mỹ, Pháp mở rộng, Wimbledon, làm cho những cái tên như Stefi Graff, Martina Hingis và Maria Sharapova lu mờ như một nụ cười nhạt. Nếu google bạn sẽ thấy Serena chỉ thua chị Margaret Court người Úc đã từng đoạt 24 lần vô địch thế giới quần vợt nữ. Vì vậy lần thi đấu 2018 Mỹ mở rộng này sức ép cực kỳ lớn. Chỉ cần một lần vô địch này, nàng sẽ thành người phụ nữ da đen đầu tiên trên thế giới đoạt nhiều giải vô địch nhất lịch sử loài người. Chỉ cần một lần vô địch này nàng sẽ thành bà mẹ da đen đầu tiên vô địch quần vợt thế giới. Chỉ cần một lần này tên tuổi nàng sẽ đứng đầu làng quần vợt nữ trong lịch sử loài người, tóm lại nàng sẽ thành bất tử. Vậy mà nàng đang bị thua, trước em đối thủ chỉ đáng tuổi con nàng (20t).
Tôi biết tâm trạng của Serena. Năm tôi 22 tuổi, vừa được vào chương trình huấn luyện tập sự viên của một hãng tàu nổi tiếng thế giới, tương lai hứa hẹn hoành tráng gì không biết nhưng khi tôi biết mình sẽ được đi huấn luyện ở Châu u mỗi năm mấy lần, được học với các thầy giỏi nhất thế giới về hàng hải, được lên tàu rong ruổi năm châu bốn bể là đã thấy sung sướng tột bậc lắm rồi. Thêm nữa, đi đâu cũng nghe các anh chị lớn hơn động viên rằng em "tuổi trẻ tài cao", cả ngàn người nay hãng mới chọn được một người như em, cố gắng lên nhé, lúc đó tôi ngoài miệng thì khiêm khiêm cung cung nhưng trong lòng thì dương dương tự đắc nghĩ mình bất tử - Immortal. Lúc đó tôi biết tính cao ngạo sẽ làm mình bị nhục nhã nhưng đúng là khi 22 tuổi người ta vẫn còn trẻ con, tôi không bỏ sự tự cao thái quá xuống được. Và đỉnh cao của sự nhục nhã là trận đấu giải cầu lông cặp đôi nữ trong công ty. Ông già tôi là dân tennis, từng đoạt giải nhất đôi nam cá nhân nhiều lần liên tục ở Đồng Nai giải không chuyên nghiệp, thằng em trai tôi là dân cầu lông, từ một cậu bé không biết gì, nó đã xin xỏ năn nỉ ba mẹ tôi cho nó luyện cầu lông giỏi đến mức cả truờng, cả thành phố rồi cả tỉnh không ai chơi lại nó, nó đem về cúp, huy chương liên tục đến nỗi bà già tôi sợ nó bỏ học làm vận đông viên chuyên nghiệp nên phải kèm nó lại. Nhờ nó, nhờ mồ hôi nước mắt của hai chị em, sau cả ngàn giờ luyện ngày kuyện đêm mà tôi đã biết chơi cầu lông và chơi không tồi. Đã hoc được cách từ cuối sân phi thân nhẹ nhàng lên sát luới (bỏ nhỏ) trong 1/10 của cái tích tắc, đã biết đánh vào những góc hiểm nhứt của sân làm đối thủ chết không kịp ngáp. Thế là trong trận vô địch giải đôi nữ trong công ty tôi đã vinh dự tiến ra sân thi đấu. Đội tôi và đội bàn đang hòa 19-19 trận thứ ba, đã thắng một trận, thu một, trận này là sẽ quyết định. Tình thế hết sức căng thẳng, sức lực hai bên đã kiệt. Tôi tự nhủ, chỉ cần tôi và chị bạn ra tay hết sức là sẽ đem vinh dự về cho đội nhà, chỉ cần cố gắng thêm tí nữa. Và trong một màn thi triển công lực hết sức đẹp mắt và gây cấn cả hai bọn tôi đã dụ được cả hai đối thủ về gần luới (để khi họ tung chiêu, cầu sẽ bay ra khỏi sân ghi điểm cho đội tôi). Và khi đối thủ tung vợt lên chốt hạ, quả cầu bay qua tôi, bay sượt về góc xa và rơi xuống. Tôi là người đầu tiên chạy đến nhìn quả cầu, nó ở đó, ngay lằn ranh của đường viền sân đấu, nó nằm nửa trong nửa ngoài, nhưng đít quả cầu thì ngay vạch thi đấu. Trọng tài chạy đến, trong tài biên cũng chạy đến tuyên bố đội bạn thằng cuộc. Cả khán đài, cả công ty tôi reo hò nồng nhiệt. Tôi nhặt cầu lên, khônt hể chấp nhận đội tôi thua. Tôi lôi trọng tài ra, tôi cãi chày cối, rằng thì là, vân vân và mây mây... Và màn kế là tôi ròng ròng nước mắt, tôi quăng vợt...Sau này nghĩ lại tôi thực sự xấu hổ không biết đường nào mà tránh. Lúc đó, sau những màn cãi nhau tôi ra sân ngồi thụp xuống,..khóc. Anh sếp cao nhứt của tôi, một anh người Đan Mạch trẻ tuổi là người cuối cùng trên sân, anh tần ngần đưa cho tôi chia nước suối Aquafina, rồi anh vội quay đi tránh những làn nước mắt của tôi, ánh mắt của anh như đang nói "Dừng lại đi, đủ rồi". Tôi xìu xuống như quả bóng xì hơi…
Cái ý nghĩ mình là tập sự viên đầu tiên của hãng chơi cầu lông và giành vô địch là một ý nghĩ không tồi. Nói tóm lại cái ý nghĩ mình,chứ không ai khác là người đầu tiên đạt được cái gì đó là một ý nghĩ quá khủng khiếp. Nó làm cho đầu óc mình mụ mị, huyễn hoặc,nó làm ta mù quáng khi đứng truớc lằn ranh giữa sai và đúng. Lúc xem Serena Williams cãi nhau với trọng tài, tôi đã gào to, hey, Serena bỏ đi, không được lần này thì lần sau, 36 tuổi rồi, cầm lên được thì bỏ xuống được. Đừng vì cụm từ "cô ấy là người phụ nữa đầu tiên" mà làm những thứ rồ dại, mà đi quá xa...
Sau trận đấu đó,, anh sếp Tây nói với tôi, hai ba ngày sau một buổi họp, "Một nguời có thể nổi tiếng vì có vì nhiềulý do này khác, có thể vì tài năng cũng có thể vì thị phi.. Nhưng nhìn vào kết quả và chất luợng những thứ họ làm, thành tựu mà họ đạt được mới là thứ đáng nói, đó là cái họ để lại cho hậu thế, là di sản (legacy) của họ, là cái người ta nhìn vào khi nói về họ, đừng bao giờ em để nó bị hoen ố"
Năm 22 tuổi, tôi cho đó là một bài học lớn. Bây giờ, gần 2 thập kỷ sau, tôi vẫn nghĩ đó là một bài học lớn.

.

Monday, September 3, 2018

Âm thanh kỳ bí



Con gái tôi chính thức buớc vào tuổi "vị thành niên". Ở Mỹ này, trẻ con hư hỏng, thoát khỏi vòng tay cha mẹ, làm những chuyện rồ dại điên khùng nhất là trong tuổi vị thành niên. Trước khi còn vào tuổi 13, Mẽo gọi là preteen 11-12 tuổi, tôi đã hỏi thăm các bậc làm cha mẹ khác có con tuổi teen để xem cách họ dạy dỗ giáo huấn con họ. Những bạn bè mà tôi ngưỡng mộ, quý mến đều thương tình thông báo trước cho tôi rằng "Đó sẽ là một giai đoạn khó khăn, sẽ có nhiều growing pain, sẽ có giằng co tranh chấp, sẽ có nhiều xung đột về tính cách  mẹ/con vì lúc này nàng 13t không là trẻ con nữa, nàng sẽ có nhiều thay đổi tâm sinh lý, quan trọng nhất là nói chuyện, gần gũi cho con tâm sự mọi chuyện trên đời, xem mình như bạn". Ôi, con cái xem cha mẹ như bạn, tôi cảm thấy lối giáo dục này hoàn toàn xa lạ với những gì tôi được nhận từ tấm bé, khi tôi sợ mẹ mình hơn sợ cọp và luôn phải nói dối vì sợ làm trái ý bà, lúc nào cũng sợ ăn đòn rục xương. Sau này tôi nguyện dạy con không đòn roi (và đã làm được) nhưng vẫn bị những lúc không control được, đụng trúng dây thần kinh là tôi la mắng con tràng giang đại hãi như một mụ điên, mấy đứa nhỏ nhăn nhó, lấm la lấm lét, sợ sệt. Rồi tôi đã đọc đâu đó là "khi con bạn luôn nói dối bạn, điều đó chứng tỏ hình phạt của bạn dành cho nó quá nặng", thế là tôi dần thay đổi, không còn thường xuyên lên cơn điên như truớc nữa. Tôi không biết con tôi có hay nói dối không, nhưng trẻ con nào chẳng nói dối, tôi cho rằng đó là một trong những bước bản năng của loài người, cần có để phát triển tình cách, miễn là chúng biết quy tắc sống là gì, làm thế nào cho đúng lẽ phải, còn những nói dối vặt vãnh, từ từ chúng sẽ học cách sống đúng loại bỏ chúng. May quá, con tôi ít nói dối. Hôm qua tôi đi làm về thấy vỏ kẹo và một quyển Harry Potter dưới gầm giừờng, tôi biết ngay là ai nhưng giả vờ hỏi, "ai ăn kẹo đọc sách dưới gầm giuờng?", anh 10 tuổi giơ tay "Dạ, là con" "Tại sao phải chui xuống gầm giuờng?" "Con không biết" (giường tôi trong phòng ngủ phía dưới tàn cây, cửa sổ to bằng cả mảng tuờng, ngoài kia là luống hoa hồng, đầy ánh sáng, lại mát mẻ, là chỗ cắm trại tốt, có gì mà không biết). Tôi quay sang chị 13t, "Tai sao con không sắp chén đũa dơ vào máy?" nhiệm vụ của nàng là sắp toàn bộ chèn đũa vào máy ngăn nắp gọn gàng và cho máy chạy. "Dạ, tại con nghe nhạc nhiều quá con quên" (nàng dạo này toàn nhạc nhọt, band nào ở Mỹ nhạc gì cũng biết, cứ đeo tai nghe và vật vờ như sắp bay khỏi mặt đất). "Thì làm đi" Tôi không quên liếc mỗi đứa một cái, nhưng trong lòng rất vui vì chúng nó dám làm dám nhận và không vòng vo tam quốc nói lăng nhăng. 

Theo lời các bà mẹ thông minh, tôi cần phải nói chuyện thật nhiều, nhưng tôi không biết nói chuyện gì với con,  ngoài việc hỏi chúng trường lớp bài vở ra sao, cần giúp đỡ giảng giải gì thêm không. Nói mãi, hỏi mãi một câu cũng chán, thế là tôi quyết định trò chơi kể chuyện. Khi  tôi hỏi "Con hãy kể một chuyện con làm hôm nay mà con nghĩ con có thể làm tốt hơn/ Hãy kể một câu chuyện  làm con vui nhất hôm nay ở trường" là tôi đã có hai câu chuyện của mỗi đứa. Rồi cứ thế, lắng nghe mà không cần phải chen ngang, tôi học được từ chúng rất nhiều thứ về cuộc sống, về người Mỹ.

Hôm nay là 2/9 chủ nhật, ngày mai 3/9 lễ Lao động, là quốc lễ của nuớc Mỹ, chúng không đi học, thế là không có chuyện gì kể.  Như thường lệ, trước khi ngủ, ngồi bên nhau trong bóng đêm, con hỏi tôi về ngày của mình. Tôi được dịp kể ngay chuyện tôi vừa ra đường đã được quới nhân phù hộ như thế nào. Chuyện là hôm nay tôi đi tập gym, sau khi chạy rất hăng trên máy chừng 4 miles vận tốc 6miles/một giờ thì tôi thấy quá phê bèn giảm tốc xuống đi bộ, thở hồng hộc, tim đập loạn xa 165 nhịp/phút, mồ hôi tuôn ròng ròng, mặt đỏ ửng vì vận đông. Nhìn đồng hồ vẫn còn giờ, tôi thích chí quá chuyển qua tập body weight, squat, lunges, nhảy, hít đất, ngồi xổm, tập bụng, được chừng 10 phút thì một cơn đau tấn công tôi chớp nhoáng.  Đúng là một "shot of pain", vì tự dưng mình như bị cơn đau bao phủ, tê tái nửa thân người, thịt tôi đau như bị ai xé, nhói từ phía sau mông kéo dài đến sau đầu gối ở chân trái. Đây là lần đầu tiên tôi bị đau trong bao nhiêu năm tập gym nên tôi bất ngờ quá, không biết làm gì, tôi nằm xãi lai trên đất. Nhìn trân trân đông hồ trên tường sau hai phút vẫn không hết đau, tôi lồm cồm định bò dây thì không nhấc mình lên nỗi. Trong phòng gym ngay trứớc tô là một cậu bé Mỹ chừng 20 tuổi, câu đang đeo tai nghe, tập tạ loại lớn. Cậu liếc qua gương dài trên tường, thấy tay tôi đang giơ về phía truớc cố gương dậy, cậu liền quay lại, nhìn vào mắt tôi, gỡ tai nghe và hỏi "Cô cần giúp đỡ không?" Tôi gật, thế là cậu đưa tay ra, chụp hai tay tôi kéo dậy. "Are you ok?" cậu bé lo lắng. Tôi kể cậu nghe tôi đang bị đau, tôi đoán là bị trật cơ hay do tập sai một tư thế nào đó. Câu bé không nói gì, chỉ tôi đi vào góc phòng gym nơi có sẳn một cái dụng cụ kéo dãn cơ thể rất thô sơ hiệu Precor. Câu hỏi tôi bị đau ở đâu và chỉ cho tôi hai động tác để làm giãn các múi cơ, còn không quên dặn tôi làm mỗi động tác y như vậy 20-30 giay. Và bạn có tin không, tôi chỉ tập có một trong hai đôngt tác, 3 lần, 60 giây tổng cộng, sau đúng một phút thì cơn đau hoàn toàn biến mất. Tôi không tin nó biến mất nên đi qua đi lại trong phòng gym thêm vài phút, trong lòng mừng quá chừng quá đỗi, không quên quay lại cảm ơn cậu Mỹ con rối rít. 

Cả hai đứa bé đều hào hứng khi nghe kể có người giúp đỡ mẹ chúng. Good things happen to good people, mình làm điểu tốt sẽ có điều tốt đến với mình,  cậu 10t kết luận về câu chuyện của tôi rồi xin không kể gì vì cả ngày cậu mãi lo đọc Harry Potter (đã đọc xong 4 lần mà vẫn nhai đi nhai lại), còn nàng 13t thì bảo rằng nàng có một câu chuyện hay, nhưng rất hại não, mọi người nghe xong phải hứa không được mắng nàng. Và đây là câu chuyện của nàng, tôi xin kể. 

Một người đàn ông tu bị hư xe gần một dòng tu. Anh đến gõ cữa nhà dòng, xin vào ngủ một đêm. Các thầy dòng vui vẻ cho anh vào, cho anh cơm ăn, thức uống và giúp sửa chiếc xe cho anh. Sau khi ăn uống hàn huyên với các thầy, anh vào phòng ngủ nhưng trằn trọc mãi vì lạ chỗ. Bỗng dưng anh nghe một tiếng động rất lạ. Sáng hôm sau, lúc ngồi ăn sáng anh hỏi các thầy dòng "Tôi nghe có tiếng động rất lạ đêm qua, mọi người có thể nói cho tôi đó là tiếng động gì không?" Các thầy tu bảo "Chúng tôi không thể nói cho anh được, vì anh không phải là một tu sĩ". Người đàn ông vô cùng thất vong, nhưng sau đó đành chấp nhận, vui vẻ lên đường quay về cuộc sống thường nhật. 

Vài năm sau có việc quay lại vùầg đó, xe người đàn ông không biết sao lại hỏng ngay trước cửa tu viện. Các thầy dòng lại vui vẻ cho anh vào ăn uống, tá túc. Đêm đó anh lại nghe tiếng động kỳ bí đó. Anh lại hỏi vào sáng hôm sau "Tiếng động kỳ lạ đó là gì thế?" Các thầy tu lại trả lời "Chúng tôi không thể nói cho anh được, vì anh không phải là một tu sĩ". Người đàn ông nói "Tôi biết rồi, tôi không phải là tu sĩ nên các ông không nói, nhưng tôi muốn biết tiếng động kỳ bí đó, vậy cách nào để thành tu sĩ?"

Thầy trưởng dòng tu trả lời "Anh hãy đi khắp thế gian, khi quay về hãy cho tôi biết trên thế gian này có bao nhiêu ngọn cỏ và bao nhiêu viên sỏi" Người đàn ông đi khắp hoàn cầu, 40 năm sau, ông quay trở lại và trả lời "Thế gian này có  45,236,284,232 ngọn cỏ 231,281,219,999,129,382 loại sỏi.”

Thầy tu viện trưởng nay đã rất già trả lời "Xin chúc mừng. Anh đã là một tu sĩ. Chúng tôi sẽ chỉ đường cho anh đến nơi có âm thanh kỳ bí' ấy" 
 Thầy viện truởng đưa anh đến một cái cửa bằng gỗ và nói "Âm thanh ngay phía sau cánh cửa này". Người đàn ông mở ra, ngay sau cách cửa gỗ là một cánh cửa đá, anh xin chìa khóa để mở cánh cửa đá. Sau cánh cửa đá là một cánh cửa khác, bằng hồng ngọc, anh xin chìa khóa để mở cánh cửa hồng ngọc. Sau cánh của hồng ngọc, thì đến một cái cửa làm bằng saphire, anh lại xin chìa khóa mở cánh cửa bằng saphire. Cứ thế sau cánh cửa bằng saphire là ba cánh cửa khác mà người đàn ông lần lượt phải mở, thạch anh (amethyst), ngọc lục bảo (emerald), hoàng ngọc (topaz).
Cuối cùng, sau hết mọi cánh cửa thì người đàn ông cũng đã đến nơi cần đến, nhìn thấy thứ ông cần nhìn thấy và biết được nguồn gốc của thứ âm thanh kỳ bí đã làm ông tò mò hơn 40 năm qua.  Ông mở mắt, nhìn vào nó không chớp. Đó là thứ mà ông đã vì nó lao tâm tổn trí hơn bốn mươi mấy năm qua. 
Nhưng mà đó là thứ gì, thì tôi không thể nói cho bạn nghe đó là thứ gì, vì bạn không phải là tu sĩ."

P.s: Ảnh đi trại hè, chắc là ngồi nhớ mẹ trên một gác canh, nói cho nghe vui thế thôi, tuổi này thì nhớ đến cha  mẹ là điều lạ.

Saturday, August 25, 2018

Về du lịch

Tui có đứa em gái thích đi du lịch, nhưng mà du lịch với nó nghĩa là nghĩ dưỡng hay sao á, chỗ nào nó đến cũng khoái nằm trong khách sạn thôi. không thích ra ngoài tại ngại, tại sợ...(ngại, sợ gì tui đâu biết). Nó khoái nằm khách sạn xongcheck in vô Facebook location, nó gọi đó là đi lấy điểm, ý nói là quánh dấu lên Facebook là nó đã từng tới những điểm này rồi. Cả nhà tui bức xúc lôi nó ra cự nự, nói mày tốn một núi tiền mới tới New York, Washington DC, Interlaken, Lucern, Roma, Paris...sao không explore khám phá mà nằm ở đây kỳ vậy? Nó cười, kêu để thủng thẳng đi, mà giờ nó đi sơ sơ để coi chỗ nào đẹp mơi mốt già sẽ tới lâu hơn nghĩ dưỡng.
Tui có đứa bạn cũng khoái du lịch mà thuộc thể loại khoái đi như chạy, đi thiệt nhiều không cần tận hưởng tìm hiểu gì nơi mình đến gì hết miễn là mọi người biết nó đã đi 32 nước trên thế giới, 40 tiểu bang của Mỹ ...tui nghĩ mục đích tối cao khi đi du lịch của thằng này là để giựt le với bạn bè, với những đứa bèo bèo như tui. Bữa họp mặt đại học bên này, nó kêu nó đi 15 tiểu bang từ đông sang Tây của nước Mỹ trong 6 ngày. Mọi người quao quao choáng quá, ấn tượng quá, xong hỏi đi tùm lum vậy rồi mày có biết chỗ nào là chỗ nào không, nó kêu biết chớ,chỗ nào tao cũng đi rồi, xong có đứa hỏi thêm này mày có đến điểm đó không, có ăn cái nhà hàng độc đáo kia không, có đi cái nơi đặc biệt nhứt nhì ba tư rất đáng coi của vùng đó hông. Thì nó nói cái nổi tiếng nhứt tao có đi còn mấy cái kia ...hông kịp giờ vì phải ra phi trường bay qua chỗ khác. Du lịch mà, chỉ cần đi nhiều là ngon rồi. Số lượng chớ không cần chất lượng, bên Vn thấy vậy mới nể! Trời!.
Tui cũng có bà hàng xóm cũng tự xưng là “đi du lịch nhiều lắm rồi, khắp thế giới rồi”, mỗi khi bả nghe ông chồng tui khai là gia đình nông dân nghèo của tui mới làm chuyến vòng vòng lang thang chỗ này chỗ kia. Phải nói tui tin người, lần đầu gặp nghe bà nói bà đã đi khắp thế giới, tui tròn xoe mắt, kính nể. Té ra khắp thế giới của bà là hai chục chuyến Mỹ Viêt Nam từ khi bà qua đây định cư (Việt kiều máy bay), một góc nhỏ Canada, một ít California, Florida, Hawaii và một chuyến cruise 🚢 Mexico và Mỹ. Hết. Tui nói giờ đang khỏe, con cái lớn hết, chị ơi, hãy đi nữa đi, trái đất rộng lớn nhiều nơi còn đẹp lắm chớ đâu có phải chỉ mấy nơi đó. Bả nói, no, no, bả phải để dành tiền mua căn nhà thứ 8 cho thuê, 2 tiệm nail thợ lúc này lúc khác bả bỏ đi không được. Thích đi lắm nhưng mà Đợi “hốt” gần thêm chục năm nữa tới 65 tuổi rồi đi luôn. Mà lúc đó sao đi nổi ta vì bả gặp tui là than chân cẳng nhứt mỏi lắm rồi, người rã rời tuổi heo may, chẳng còn năng lượng để làm gì hết, ăn còn không nổi, đứng cũng muốn rụng.
Tui kể chuyện lòng vòng để đi đến kết luận là cho dù mọi người có đi du lịch với mục đích tối thượng là gì, hưởng thụ cuộc đời hay giựt le với thiên hạ hay với chính bản thân mình (cái nào tui cũng chẳng quan tâm) nhưng hãy nhớ hai điều CỰC quan trọng này khi đi du lịch 1/chất lượng chuyến du lịch luôn luôn ngon lành đáng được xem trọng hơn số lượng điểm đến và 2/ khi có chút tiền,  mà trong lòng thích đi, hãy mạnh dạn đi,  mạnh dạn xài tiền, thoát khỏi đáy giếng, hãy nhìn thế giới khi ta đang còn trẻ, khoẻ, khi con mắt nhòm cuộc đời còn đẹp. Đừng chăm chăm “làm làm làm cày sâu cuốc bẫm quá” lúc về già sức tàn lực kiệt, nhìn ai cũng thấy người ta đẹp đẽ tràn đây sức sống còn mình xấu xí, lụ khụ, đi đứng không nổi, băng hà sớm, tiền để nhiều quá sập nhà băng và có nguy cơ là bạn đang nai lưng cày cho “dì” hay dượng” (*) của con bạn hưởng. 🙂
(*) ai cũng hiểu “dì” “dượng” là ai ha, khỏi giải thích nha...
Mà thôi giải thích luôn, dì là người phụ nữ bước vô nhà ,mình sau khi mình die, dân gian nói “con mình nó sai, chồng mình nó xài” he he

======
 Bài trên tôi viết  vài năm trước, cái thời ai cũng lo làm và "thủ tiền" trong nhà, trong bank, thay vì hưởng thụ cuộc đời theo đúng nghĩa của nó. Với trào lưu nhà nhà du lịch của Viẹt nam hiện nay, tui thực sự nghĩ Viẹt Nam minh không còn thua kém thế giới về mặt du lịch nữa  thậm chí còn hơn cả người bình dân Mỹ.  Theo Times magazine, 1 trong 3 điều mà dân Mỹ tiếc nhất vào lúc cuối đời và ước mình có thể làm khác đi là "Tôi ứoc gì tôi travel nhiều hơn nữa"Times Magazine mà đến Vn thì phỏng vấn các ông bà già Viet thì có thể sẽ phải nghe là sẽ nghe là "tôi ước   các chuyến đi của tôi chất lượng hơn, hoặc là tôi được đi nhiều hơn và khi đi thì ít check in, it chụp hình sống ảo hơn, để tôi có thời gian thật sự hưởng thụ các cảnh thiên đàng hạ giới" he he...


Monday, April 30, 2018

Mẹ tôi không hoàn hảo (hay Tất cả chúng ta đều đã bị đòn?)


Còn đúng 1 tiếng đồng hồ nữa là tôi phải lên sân khấu cho cuộc thi đọc thơ diễn cảm. Tôi đã thay xong bộ đồ mẹ chọn: váy xanh đậm, áo sơ mi trắng bỏ trong váy. Tóc tôi cũng đã được mẹ cột thành hai chùm sừng bò hai bên, lúc la lúc lắc. Đây là kỳ thi đọc thơ diễn cảm cấp tỉnh. Lứa tuổi cấp I, khối lớp 4-5. Tôi đã giành được giải nhất thành phố. Giờ là vòng thi đấu với các huyện giành thứ hạng tỉnh (chỉ có hạng nhứt, nhì ba mới được vào vòng này). Dĩ nhiên là kỳ thi này tôi muốn tôi giành giải nhất. Như tôi đã từng giành giải nhứt ở các cuộc thi văn, thi toán cấp trường, cấp thành phố, cấp tỉnh, cấp quốc gia. Chinh phục các đỉnh cao. Như ý tôi muốn. Như mẹ tôi muốn. Tôi biết rõ, mẹ, hơn ai hết, muốn tôi giành hạng nhứt, qua việc bà đã quyết tâm bỏ công chọn bài thơ hay, rèn cho tôi cách đọc bay bỗng, diễn cảm bao nhiêu ngày tháng nay. Vì sao? Tôi không rõ. Có thể Vì tôi là con gái đầu lòng của bà. Tôi Là niềm tin, là hy vọng của bà. Là sự tự hào của bà.
Mẹ tôi kêu to “An đâu, ra đọc lại lần cuối bài thơ cho mẹ nghe đi” Tôi đi ra, tinh thần vui vẻ, phấn chấn, nhảy cái phóc lên bộ bán bóng lưỡng. Tôi điệu đà giới thiệu bài thơ, giới thiệu tên họ mình, như có khán giả thiệt đang ngồi bên dưới, xong tôi đọc một hồi làu làu lên xuống diễn cảm, nhưng đến giữa bài thì tự nhiên tôi tắc tị. Chuyện gì đang xảy ra với bộ nhớ của tôi vậy? Tôi lắp bắp, bối rối...Tôi nhìn mẹ, mẹ trợn mắt, mặt bà đỏ lên giận dữ. Cặp mắt bà long lên sòng sọc. Tôi sợ quá, “chết rồi, mình đang làm mẹ nổi điên” tôi run bắn, lóng ngóng, chưa biết làm gì thì mẹ hét lớn “chưa thuộc bài, học hành kiểu gì con kia?” rồi bất ngờ nguyên cái chén cơm mẹ đang cầm bay thẳng vô trán tôi. Tôi sợ cứng người, đau điếng, ngồi thụp xuống ván khóc thét lên. Ba tôi từ bên ngoài chạy như bay vô nhà, ôm tôi thiệt chặt.
Vết trầy trên trán tôi vài bữa là lành nhưng vết thương trong lòng tôi thì phải mất 20 năm.
20 năm sau tôi mới hiểu: Mẹ tôi là một perfectionist - một người cầu toàn. Bà cầu toàn trong mọi thứ: Ăn mặc, công việc, nhà cửa và dĩ nhiên trong cách dạy con. Lại thêm bị ảnh hưởng của nghề giáo, mọi thứ bà muốn dạy cho tụi tui đều được bà truyền dạy hết sức cặn kẽ, tỉ mỉ và nghiêm khắc. Ở trường tiểu học nơi mẹ tôi dạy, mẹ tôi nổi tiếng khó khăn, (tôi không bao giờ được học lớp của mẹ vì mẹ muốn tránh mang tiếng thiên vị) mẹ tôi bị học trò gọi là bà “chằn, cọp” vì mẹ tôi vào lớp là lũ học trò run như giun dế. Đứa học trò nào không thuộc bài hay làm gì sai trái là bị cây quất vào đít, bị nhéo tai đau điếng hồn. Tôi cũng bị họ ghét lây, mỗi lần đi học về là các anh chị lớp 5 đã bị mẹ tôi phạt vừa nhìn thấy tôi là hét lên “Thanh chằn! Thanh chằn!” Tôi mím môi bỏ đi mà không bao giờ dám kể gì với mẹ, sợ bị đánh thêm.
Phải kể thêm là bản tánh mẹ tôi nóng nảy, thẳng ruột ngựa, bà không bao giờ chấp nhận những điều sai trái, cũng không biết luồn cúi mềm mỏng (có lần bà dùng nguyên cái ghế đẩu nhỏ phang lên đầu ông hiệu trưởng mới từ Vinh chuyển vô Nam công tác vì ông kêu bà làm gì đó với quỹ khối lớp 5 mà bà cho là không phải với ba mẹ học trò). Tánh Mẹ là vậy, một là một, hai là hai, rất đâu ra đó, cuộc đời với bà hình như chỉ có trắng đen chứ không có màu xám.
Mẹ dạy rất kỹ, cho học trò làm đi làm lại đến khi hiểu làu làu mẹ mới buông họ ra. Học trò học với mẹ rất vất vả nhưng không ai bị mất căn bản. Các phụ huynh thích mẹ đến nỗi họ thường xuyên đến lớp, sau giờ dạy, cảm ơn mẹ đã tận tâm kèm dùm con cái họ, đã là một cô giáo có tâm, nhờ mẹ, con họ lên lớp 6 với cái nền rất vững chắc, dù trong 30 năm đứng lớp mẹ tôi không bao giờ mở lớp dạy thêm (sau này khi về hưu nhớ nghề bà có kèm cặp tụi nhỏ cho vui) và là cô giáo vô vụ lợi (không ai biết nhà chúng tôi ở đâu để biếu xén quà cáp.) Nhìn họ, những bác xích lô, ba gác, cô dì quang gánh dáng lam lũ đứng nói chuyện sau giờ tan trường với mẹ, nhiều lúc tôi không kìm được sự tự hào về mẹ mình.
Ở trường sao ở nhà vậy. Mẹ tôi cũng khó khăn y chang như vậy khi dạy dỗ chị em tôi. Bao nhiêu lần tụi tôi bị bầm dập, nhéo tai, thước kẽ đánh đầu ngón tay đau điếng. Bao lần đít lằn đen lằn đỏ. Với học trò mẹ nghiêm một, với chúng tôi mẹ nghiêm mười.Làm gì cũng phải đúng tiêu chuẩn. Không được sai chạy chỗ nào hết. Trong nhà chỉ có kỷ luật, làm việc, học học học, đọc sách, không được xem tv, không la cà hàng xóm. Bao nhiêu năm tôi đã nghĩ mình phải học, ráng nhai nuốt bài vở. Phải Học để thoát nghèo (ba mẹ tôi nghèo đến mức không có khả năng cho chúng tôi chơi một môn nhạc cụ hay thể dục gì. Mọi thứ kỹ năng thể dục thẩm mỹ chị em tôi phải tự mày mò lúc vào đại học). Dù mẹ không nói ra, chị em tôi tự hiểu chúng tôi không còn cách nào khác là phải giỏi nhứt lớp. Đó là cách duy nhứt để sau này ra trường được các công ty nước ngoài chọn làm việc, để có cuộc sống tốt hơn. Đó là cách duy nhứt chúng tôi thay đổi cuộc sống chính mình.
Mẹ dữ dằn, khó khăn, đánh đập chúng tôi vì đó là cách làm cha mẹ duy nhất mà mẹ biết. Với mẹ, không có cách nào dạy dỗ hiệu quả hơn.
Đó cũng là cáchmẹ yêu thương và rèn luyện chúng tôi nên người. Sau này khi tôi buồn hận mẹ, đó cũng là cách tôi lý giải với bản thân cho đỡ buồn, đỡ tức, cách tôi “làm hòa - make peace” với chuyện hồi nhỏ tôi hay bị chửi mắng, bị ăn đòn, bị quất té đit, nói chung là child abuse hoàn toàn vi phạm an toàn trẻ em theo cách nhìn của người Mỹ.
Giờ thì mọi sự đã qua, thời gian và mọi buồn đau hờn giận đã như nước chảy qua cầu, công bằng nhìn lại, phải nói mẹ có công đầu trong việc uốn nắn tôi thành một người trẻ “sáng giá. “ Nhờ mẹ luôn thúc đẩy tôi, hướng tôi đi chỗ này chỗ kia mà tôi khi vào đại học, so với bạn bè tôi đã có những thành tựu đáng khích lệ. Tôi đã giành không biết bao nhiêu học bổng loại khó (4 năm đại học không phải tốn tiền học phí), đã rèn luyện được tinh thần kỷ luật, sự tự tin và quan trọng hơn là sự khiêm tốn - nghĩ về mình ít lại, “con nghĩ con là ai chứ? Vầy chưa được, làm lại “ để cố gắng hơn nữa và đỉnh cao là đậu vào chương trình tuyển quản lý viên tập sự ngàn người lấy một người của một hãng tàu biển quốc tế, sự kiện mở cửa cho tôi thấy thế giới bao là rộng lớn và cuộc đời có bao điều tươi đẹp.
Sau này khi lớn ra đời, đi làm ở nhiều nước trên thế giới,có cơ hội tiếp xúc với nhiều người lớn tuổi cùng trang lứa với mẹ, tôi mới ý thức mẹ tôi thiếu nhiều kỹ năng khi làm mẹ. Mẹ tôi không -phải -là -một -bà -mẹ -hoàn hảo.
Khi lớn hơn một chút nữa, có con, tôi đã nhìn, đã học ở những người mẹ khác nhiều thứ khác mà mẹ tôi không có: như là lòng kiên nhẫn - là thứ quan trọng nhứt trong việc dạy con nít. Như là niềm tin bất tận vào con - luôn khuyến khích để con tự tin vào những điều con nghĩ. Như là sự ngọt ngào êm ái, nhẹ nhàng của mẹ, cho phép con vấp ngã để con tự học bài học đầu đời. Như là sự bao dung với những lựa chọn và thất bại của con. Và quan trọng nhứt là khả năng tiềm ra niềm vui trong tình mẫu tử. Vui vì mình được là mẹ của con. Vui vì những thứ con làm, những điều con nói, dùtuyệt vời, bổ ích hay vớ vẩn, ngây ngô mà con đem lại. Vui đơn giản vì có duyên mình mới là mẹ con. Vui vì đời chỉ có một lần, mẹ con hãy cùng nhau vui vẻ trước khi chim con bay khỏi tổ.
Bài viết này tôi viết trong lúc ăn trưa ở công ty, không có ý chê trách phán xét mẹ. Tôi biết mẹ đã nhất mực yêu thương chúng tôi theo cách riêng của bà. Tôi ngàn lần biết ơn mẹ đã tạo ra tôi một khởi đầu của cuộc sống tốt đẹp. Từ mẹ, tôi đã học được rất nhiều điều nên làm và cả những điều KHÔNG nên làm với thế hệ kế tiếp. Tôi biết ơn mẹ vì những điều tốt lành và tận đáy lòng cảm ơn một cách chân thành những khiếm khuyết của mẹ, cả những thứ mà vì sự thiếu hoàn hảo mẹ đã không đem đến cho tôi.
Nhờ chúng mà hy vọng tôi sẽ có thể trở thành một người mẹ tốt hơn.
*******
Hình: là tấm thiệp thằng con 9t nhà tui làm về mẹ nó, cô giáo gửi về nhà, tui choáng váng! Tui là everyday hero của nó. “ Hay giúp đỡ người khác, tích cực và siêng năng làm lụng” là 3 thứ mà nó cho là nổi bật nhất của má nó. Trời ạ

Tuesday, August 8, 2017

Về sự buông bỏ



Ai cũng hiểu nghĩa của từ buông bỏ nhưng không phải ai cũng "trải đời đủ" để biết buông bỏ thực sự là gì. Vài trong số những người bạn gái của tôi rất hay, rất giỏi, rất tài năng, làm gì cũng hay- nấu món gì cũng khéo. Việc nhà - vào bếp loáng một cái là ra mâm cơm ngon lành thơm phức, việc xã hội - thì giỏi giang, đi làm được tín nhiệm chiếm những vị trí trung cấp đến cao cấp trong các công ty lớn, thiên hạ 
vô cùng nể phục. Thế mà bạn nói với tôi rằng bạn không bỏ được những chuyện bi thảm đã xảy ra với bạn trong quá khứ. Những điều đã làm bạn quá đau lòng. Nhất là những đớn đau được tạo ra bởi những tình thân. Giữa đêm khi trằn trọc không ngủ đuọc, hay thi thoảng có việc gợi nhớ, bạn không thể nào cưỡng lại việc "replay" trong đầu những đoạn đối thoại đã diễn ra từ rất nhiều năm trước (mà trong những đoạn đối thoại đó bạn bị chì chiết, cay đắng, dằn vặt) hay những tình cảnh bạn bị vùi dập, đàn áp (bị bỏ rơi, bị nói xấu, bị đâm sau lưng hay truớc mặt). Tim bạn đã đầy sẹo nay lại chảy máu. Vết thương xem ra chẳng bao giờ có thể lành.
Bạn hỏi tôi mình phải làm sao đây? Có cách nào không? Tôi chẳng biết phải nói gì với bạn. Tôi thực lòng nghĩ sống với những nỗi đau buồn của quá khứ thật là một cách phí phạm cuộc đời không đáng có. Bạn đang tự cầm tù mình. Bạn đang như con sên tự vác trên mình thùng rác chứa đầy chất thải của quá khứ. Bạn "replay" lại những điều ấy để làm gì? Để thấy mình là đúng? Để chứng minh với thế giới bạn mới là người công chính? Nhưng mà để làm gì? Điều quan trọng với bạn nhất là gì? Là bạn đúng hay tâm bạn được bình an?
Nhưng mà.. vì tính tôi hay nể bạn lại còn... hèn nên không dám phê phán bạn thẳng mặt nên tôi kể cho bạn ấy nghe những gì tôi đã học được từ cuốn Trái đất mới - A New earth của Eckhart Tolle.
Rằng có hai vị tu sĩ trẻ đi mất ngày đường đất thì gặp một con đường đất nay đã trở nên hết sức lầy lội sau một cơn lũ lớn. Khi tiến gần một ngôi làng họ nhìn thấy một cô gái cực kỳ xinh đẹp mặc kimono đang cố băng qua con đương đầy sình ấy để vào làng . Cô gái thò chân xuống tỏ ý muốn băng qua nhưng trù trừ vì lớp bùn càng lúc càng nhão, chiếc áo kimono đẹp đẽ trên người của cô có nguy cơ bị hư hỏng nặng nề. Một trong hai vị tu sĩ trẻ nhìn thấy tình cảnh quyết định ra tay nghĩa hiệp, anh nhấc bổng cô gái lên bồng cô gái sang bên kia đường.
Hai vị tu sĩ lại đi cạnh nhau trong im lặng. 5 tiếng đồng hồ sau, khi về đến gần tu thất, vị tu sĩ còn lại hỏi vị tu sĩ đã bồng cô gái "Tại sao anh lại bế cô ấy? Chúng ta là tu sĩ. Chúng ta đâu được phép làm thế!"
Vụ tu sĩ còn trả lời " Tôi đã đặt cô ấy xuống lâu rồi. Trong lòng anh vẫn còn mang cô ấy theo sao?" ("I put her down hours ago, are you still carrying her?")
--------
P.s: ảnh "Life is tough but so are you" - bút tích của cô gái nhỏ nhà mình, hè ngoài đọc sách thì em chỉ thích luyện chữ.

Wednesday, June 28, 2017

Dalai Lama


Từ hôm mùa đông đến nay thần kinh tội nghiệp của tôi đã phải trải qua những ngày tháng căng thẳng nhất trong cuộc đời làm việc (stress) nên nghe bạn bảo có vé xem Dalai Lama diễn thuyết là tôi gật đầu xin đi tắp lự. Chồng bạn dạy đại học University of San Diego. Dalai Lama lại đuợc bọn Univeristy of California - UC San Diego mời đến phát biểu trong lễ ra trường của hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp 2017 nên toàn bộ chuyến đi nghe thật là hợp lý (Bạn phải biết rằng ở đây vào ngày sinh viên tốt nghiệp, các trường đại học sau khi đã vắt kiệt xác sinh viên bằng cách chặt chém học phí ngất trời trong 4 năm đại học thường ban ra một ơn huệ cuối cùng là cho lũ sinh viên con bò nghe một người nổi tiếng nào đấy phát biểu cái gì hay hay trước khi chúng nó lao ra đời làm việc, như kiểu Steve Job từng được mời nói chuyện ở Standford và làm ra cái clip "Be hungry- be foolish" để đời). Truớc ngày sinh viên tốt nghiệp thì Dalai Lama có một buổi public speaking cho công chúng và đấy là ngày mà tôi hào hứng chờ đợi.
Chỉ phiền là ngài Dalai Lama sẽ diễn thuyết ở bờ Tây tiểu bang California xanh tuơi đẹp đẽ còn tôi sống ở xứ cao bồi Tét Xịtg nắng cháy da nằm ngay giữa nước Mỹ, muốn bay đi bờ Đông hay bờ Tây gì cũng mất 3-4 tiếng và vé máy bay mua rất cận ngày đi cũng chả phải rẻ. Nhưng thôi, được gặp Đạt Lai Lạt Ma đâu phải chuyện đùa, cả đời có mấy ai được gặp ngài. Tôi chắc mẩm phen này đời mình sắp ngon lành, được nghe Dalai Lama nói chuyện sẽ là một kinh nghiệm nghìn năm có một - a once in a life time experience, nghe ngài nói xong là đầu óc tôi sẽ đuợc giải hóa, những muộn phiền rác rưởi trong não sẽ được tẩy sạch sẽ tinh tươm, nói như con bạn Mẽo thân nhất của tôi là hy vọng mày sẽ đựoc totally transformed - chuyển hóa toàn bộ, cuộc đời mày sẽ trở nên hoành tráng lắm đấy. (Từ khóa ở đây là hy vọng - the key word is hopefully)
Từ lâu, sau khi học hỏi về cuộc đời Dalai Lama và đọc các sách ông viết tôi đã luôn ao ước mình sẽ có ngày diện kiến vị Phật sống này. Mà đời ông toàn những chuyện ly kỳ bạn ạ, từ việc ông được kiểm chứng và vuợt qua bao nhiêu lần kiểm tra xem ông có phải thực sự được đầu thai từ vị Lat Ma thứ 13 (đã qua đời) hay không cho đến việc ông phải bỏ trốn khỏi Tây Tạng lưu đày sang Ấn Độ vì những tranh chấp với chính quyển công sản Trung Quốc. Ly kỳ nhất mà tôi nhớ là lúc mới lên 2, có một phái đoàn tìm kiếm vị Đạt Ma thứ 14 theo lời dạy tiên tri lang thang đến nhà ông cư ngụ, lúc ấy tuy chỉ mới bé tí xíu và không được nghe ai giới thiệu ông đã biết rõ tên thật dài ngoằng của vị truởng lão cầm đầu phái đoàn và chỉ ra luôn là vị truởng lão đang cầm những vật linh thiêng, có ý nghĩa gì từ vị Đạt La thứ 13, chính là tiền thân kiếp trước của ông. Ông luôn miệng nói "Cái này của tôi, cái này của tôi, trả đây cho tôi".
Sau bao nhiêu giờ phút chờ đợi, ngày trọng đại cũng đến. 10h sáng là giờ ngài xuất hiện nhưng sân vận động sức chứa 35,000 người đã rộn rịp từ tinh mơ 6h sáng. Tất cả các tuyến đường vào UC San Diego đều bị chặn, cảnh sát Mẽo nghiêm túc và mẫn cán đứng ở mọi ngã đường, Uber cuả chúng tôi bị tắt gần cả giờ đồng hồ giữa những triền đồi đầy hoa phượng tím, báo hại là chúng tôi phải nhảy xuống đi bộ để vào bên trong khuôn viện truờng đại học. Cũng chẳng sao, bạn và tôi vui vẻ hòa vào dòng người nhộn nhịp, khấp khởi buớc đi truớc tương lai rạng rỡ vì đời mình sắp được chuyển hóa.
Vào đến bên trong tất cả hành lý túi xách đều được kiểm ra kỹ luỡng, sân vận động trải dài ra truớc mắt tôi đầy nghẹt người. Trên đầu máy bay rền rĩ (thật huyên náo để hù bọn khủng bố) hòa với tiếng nhạc mental rock rất ư sôi động. Thi thoảng, những chiếc TV màn hình lớn lại chiếu những đoạn phỏng vấn Đạt Lai Lama nho nhỏ đã từng được những đài truyền hình lớn của Mỹ thực hiện .Sau vài giờ xem xong các đoạn phỏng vấn và đã trở nên buồn chán, tôi hòa vào đoàn người đi mua thức ăn và nước uống, (trên đường đi không quên rẽ vào một hàng rồng rắn dài dằng dặc đang xếp hàng bên cạnh panô quảng cáosựkiện trọng đại này, ảnh đính kèm). Wow, nuớc và thức ăn ở đây đắt nhất nước Mỹ (chai nước suối bé tí 5 đô la, một phần chip và salsa 10 đô la), ai bảo bọn tư bản nhân đạo không biết lợi dụng cơ hội kinh doanh là sai nhé.
Bất thình lình nhạc tắt, trực thăng không rền rĩ nữa. Sau một bài phát biểu súc tích và cô đọng với những danh từ đẹp đẽ nhất quả đất dành cho Dalai Lama do hiệu truởng của UC San Diego trình bày thì giây phút hàng chục nghìn người chờ đợi cũng đã đến. Dalai Lama, thứ 14, vị Phật sống, His Holiness xuất hiện. Nhỏ bé. Bình dị. Hiền lành trong chiếc áo cà sa màu đỏ đậm. Ngài đã 81 tuổi và hình như tuổi già làm người ta nhỏ bé hơn nên trông ngài bé tí xíu so với những hình ảnh tôi đã từng trông thấy của ngài. Lời đầu tiên ngài nói là "Mọi nguời ngồi xuống đi, xin chào buổi sáng". Ấn tượng đầu tiên của tôi là giọng ngài đầy âm sắc Trung Quốc, lưu loát nhưng đầy accent làm rất nhiều đoạn tôi không hiểu ngài nói gì (may là có màn hình lớn có subtitles chạy liên tục và cực nhanh). Lama nói nhanh và pha trò rất nhiều nhưng hình như do tuổi già, ngài quên không đi vào chủ đề chính của buổi nói chuyện ("Embrace diversities in this modern world" - nâng niu sự khác biệt trong xã hội hiện đại) làm ông hiệu trưởng phải bay ra nhắc nhở...
Có những điều Dalai Lama nói làm tôi sững sờ. They resonate with me. Tôi tưởng tượng mình là đứa nhỏ ngồi trên bờ cát truớc biển. Lời ngài dạy như những làn sóng biển nối đuôi nhau vờn xung quanh tôi, có làn sóng nhẹ.. có làn sóng mạnh... và nếu là sóng mạnh thì chúng đập thẳng vào người tôi làm tôi ngã bật ngửa. Một trong những thông điệp mà tôi thích là "Tại sao làm người mà chúng ta cứ xoáy vào sự khác biệt của nhau? Tại sao ta cứ phải nhìn thằng bên cạnh vào bảo đó là cách của nó, còn tao thì phải khác, tao phải thế này mới đúng. Thế thì vô hình chung đã tạo ra rất nhiều cái "chúng ta" và rất nhiều "chúng nó" và khác biệt sẽ dẫn đến xung đột. Muốn sống hạnh phúc, hãy tập trung vào những điều giống nhau. Đừng chú trọng đến những thứ khác biệt. Don't focus on the differences".
Sau chừng nửa giờ Dalai Lama truyền dạy những suy nghĩ của mình thì chuyển qua phần Q&A Hỏi đáp, những câu hỏi do sinh viên của trường hay bất kỳ khán giả nào đã gửi đến hôm truớc. Toàn là những câu hỏi rất hay, đại loại như đời tôi đã đi qua 3 cuộc chiến khốc liệt, làm sao quên đuợc nỗi đau mà tôi đã nhìn thấy? Bài học lớn nhất mà ngài đã học trong đời là gì? Ai là nguời ngài ngưỡng một nhất trên đời?…Tôi không gửi gì nên chỉ im lặng nghe.
Từ lúc buớc ra cho đến lúc chào mọi người ra về, Đạt Lai Lat Ma xuất hiện chừng hơn một giờ đồng hồ. Tôi và chị bạn nghe thông báo chương trình đã kết thúc mà hoàn toàn sửng sốt. Buổi nói chuyện, dù rất hay lại quá ngắn so với điều chúng tôi mong đợi.Và tôi còn sửng sốt hơn khi biết chị bạn mình đã phải mua vé trị giá 250 đô la để tặng tôi cho một giờ đồng hồ ngắn ngủi này (this is the most expensive hour I've ever spent - là giờ đồng hồ đắt giá nhất mà tôi đã từng trải qua vì xem các entertainment shows của Adele, Beyonce,Taylor Swift hay Eagles ít nhất tôi cũng say say đắm đắm được vài ba tiếng). Sửng sốt hơn nữa là vài gia đình phụ huynh có con em học ở UC San Diego ngồi bên cạnh chúng tôi xem xong thì rất mãn nguyện và gương mặt ai ai cũng ngời ngời thỏa mãn. Chúng tôi quen nhau qua những cuợc trò chuyện trao đổi đùa giỡn lúc xếp hàng chụp ảnh hay lúc ngồi trên bãi cỏ tránh nắng. Lúc chào nhau ra về, họ nắm tay tôi tỏ lòng ngưỡng mộ vì tôi phải từ xa bay đến để có đuợc cơ hội vàng ngọc này. Còn tôi nắm tay họ, lòng hết sức sửng sốt vì họ chỉ mất $25 đô la là đã mua được vé (Hoá ra bạn tôi mua phải vé của bọn đầu cơ online đắt gấp 10 lần mà còn hí hửng ôi chao sao rẻ thế!!!).
À tôi quên kể là sân vân đông hôm ấy chứa khoảng 30 nghìn người, 90% dân Mỹ trắng, cấp tiến và sau buổi diễn thuyết, gặp nhau ở toilet thì họ không quên nói với nhau "Wow, thật là một giờ đồng hồ tuyệt vời. Nghe ngài thuyết pháp xong, tôi cảm thấy rất thoải mái, rất bình yên, rất nhẹ nhàng" Họ cũng không quên nhìn tôi, (dù chúng tôi không hề quen biết), mĩm cười rồi dịu dàng hỏi " Did you enjoy yourself? Did you have a good time?" Cô có thích thú không? Cô đã trải qua một thời gian tuyệt vời chứ?" Lúc nào và với ai tôi cũng gật đầu "Yes, I did". Vâng, dĩ nhiên rồi.
Bạn hỏi tôi có thấy mình được chuyển hóa hoàn toàn không - Were you totally transformed? Well, totally - I am not sure... but partially, yes! Hoàn toàn thì tôi không chắc nhưng mà một ít thì hẳn rồi!

Friday, May 12, 2017

The minimalist challenge



Tuần rồi tôi có viết một bài về lối sống tối giản, mọi người share rần rần và trang của tôi có thêm mấy trăm người biết đến. Đây là một con số lớn vì trang của tôi chẳng ai biết, khi tôi post một bài họa hoằn lắm thì có 5-7 likes là cùng... mà tôi cũng chẳng quan trọng việc ai like ai không, chỉ là khi có người đã quan tâm gõ comment thì mình lịch sự vào trang trả lời cho phải phép, cái này gọi đúng là netiquette. Thế nhưng sau khi tôi post bài về the minimalist nhiều bạn có vẻ là những người trẻ đã thích thú đã inbox tôi hỏi thêm về lối sống này.

Oày, thế này bạn ơi, theo tôi, lối sống tôí giản không phải là "xài tiền" hay "không xài tiền", "sở hữu" hay không "sỡ hữu."  Sống tối giản là một sự lựa chọn. Bạn không nhất thiết phải theo quy tắc chỉ được sở hữu 30 món hay 100 món. Bạn hãy nghĩ đến mặt trái của việc chỉ sỡ hữu 30 món đồ đi!  Ồ, cuộc đời của bạn sẽ trở nên nhàm chán một cách nhanh chóng và cực độ vì bạn chỉ có thể có từng ấy biến thể với ba bộ quần áo (lũy thừa 2 của 6 món quần áo mà bạn sỡ hữu),  nếu bạn sống trong mội trường kinh doanh gặp gỡ hàng núi người chú trọng vẻ bên ngoài thì lối sống này sẽ đem đến cho bạn nhiều khó khắn hơn bạn nghĩ. Ồ nếu bạn có gia đình con cái, chúng thường xuyên tiếp xúc với quảng cáo đủ loại và kêu réo bạn xin xỏ món này món khác. Ồ nếu nhữngngười ban tiếp xúc, cha mẹ anh em bạn bè, đều không hiểu trường phái minimalist là cái quái gì, tại sao người ta phải đi theo lối sống khắc kỷ ấy?
Tôi nghĩ cái cốt lõi của minimalism - sống tối giản không có nghĩa là nói với người bên cạnh anh ta chỉ được có món này mà không thể có món khác, hay là anh ta không nên sỡ hữu gì cả. Mà  sống tối giản đúng nghĩa nhất là tự đặ ra cho bản thân mình một câu hỏi: điều gì là quan trọng nhất với tôi trên cuộc đời này?

Nếu bạn không có nhiều tiền (như tôi thời sinh viên, những lúc phải lo cơm áo gạo tiền bạc mặt, chỉ dám bước ra chợ buổi chiều khi các loại thịt rau cá giảm giá tối đa) thì tiết kiệm để khỏi giật gấu vá vai là mục tiêu hàng đầu chứ còn gì nữa. Điều quan trọng với tôi lúc ấy là làm sao tập trung để khỏi ...chết đói và dĩ nhiên minimlism là lối sống hữu dung nhất vì nó dạy ta toàn tâm toàn ý để tồn tại.  

Nếu bạn có rất rất  tiền nhờ bạn có tí bản lãnh hay đỉnh cao năng lực trí tuệ (hay chỉ là may mắn sa vào hủ nếp "sắm" được anh chồng giàu hoặc cha mẹ bạn lắm tiền đền nỗi để tiền trong nhà bank nào là sập nhà bank đó) thì bạn càng nên đặt cho mình câu hỏi: điều gì là quan trọng nhất với mình trên đời này? Tôi cũng đã từng có  lúc bị cuốn vào trong nhung lụa và khi tôi đang ngây ngất sung sướng tận hưởng những thứ xa hoa nhất trên đời, chao đảo theo vòng xoáy vật chất, một vị tiền bối đã đến và  thách thứ tôi bằng câu hỏi: đời cháu cái gì là quan trọng? Vị tiềnbối ấy làm cho kẻ luời động não như tôi phải nghĩ: đời người thì hữu hạn, chẳng nhẽ mình cứ sống thế này mãi sao?  Có lẽ mình sẽ cần suy nghĩ để làm một thứ gì đó có ích cho cuộc đời, có thể mình sẽ tập trung thay đổi một cái gì đó để làm cuộc sống tốt đẹp hơn? Có thể và có lẽ? Khi bạn tập trung suy nghĩ thì mọi thứ sẽ vỡ ra...

Có thể điều cốt lõi của minimalism không phải là "cái gì" cần hiện diện trong đời của bạn mà là "ai" cần có mặt trong đời mình. Có thể bạn cần bao quanh mình bởi những người thật sự là bạn tốt, true friends, làm mình vui, nâng mình dậy trong khi mình vấp ngã, sở hữu nhiều điều hay làm mình quý trọng yêu mến? (Gần đây tôi đau lòng phát hiện ra một nhóm các chị gái có liên quan với tôi trên Facebook, chị A kể xấu chị B với tôi qua messenger, xem chị B như kẻ thù không đội trời chung, nhưng khi chị B post tút lên Fb thì chị A nhảy ngay vào tâng bốc chị B lên tận mây xanh, chị C thì có van đề với chị D nhưng cuối tuần party vẫn mời chị D đến nhà, rủ rê chơi chung, sau đó lại về kể xấu nhau như rác… và các chị A, B, C, D  vẫn thân ái gọi nhau là bạn học đồng hương cùng xứ.  Giời ạ, sao phức tạp vậy! Sao không ai chịu sống đơn giản cho đời thanh thản nhỉ?)

Có thể, cái cốt lõi của lối sống tối giản có thể là giữa một trăm thứ cần phải làm trong tuần này bạn chọn làm những thứ nào, món gì là quan trọng cần được ưu ái thực hiện ngay, thứ nào cần cho biến khỏi đời mình để dọn chỗ cho những thứ khác mới mẻ và tốt đẹp hơn?  Thứ nào cần bạn tập trung thời gian, sức lực năng luợng?

Cái cốt lõi của lối sống tối giản có thể... chẳng là gì cả. Có thể bạn sẽ chẳng bao giờ tìm ra câu trả lời cho mình. Điều cốt yếu là bạn đã đặt ra câu hỏi và đã cố trả lời. Điều cốt yếu là bạn, chỉ mình bạn biết, câu hỏi " tôi tồn tại để làm gì?" luôn cần lời đáp và bạn vẫn sẽ suy nghĩ về nó.  

Wednesday, May 3, 2017

The minimalist hay gà quay, cá nướng



Ở Mỹ có một phong trào gọi là the Minimalists - những người sống tối giản. Có cả website và những phương cách hướng dẫn làm sao để sống tối giản, đối lập với cuộc sống chạy theo vật chất và bề nổi của đa số dân chúng. Nổi bật trong phong trào này là hai anh chàng sáng lập ra website the minimalists, cả hai anh đều từng làm tổng giám đốc hay giữ những chức vụ cao ngất tương tự cho các tập đoàn triệu đô, bản thân từng có thu nhập vài trăm nghìn mỗi năm. Một anh sau khi mẹ qua đời và vợ bỏ đi đã quyết định thay đổi cách sống, anh còn sau khi bị mất việc thì quyết đinh hợp tác với anh kia, thế là cả hai dong ruổi trên chiếc Toyota quèn lang thang khắp nước Mỹ. Hai anh làm phim tư liệu, đi thuyết trình tại các trường đại học, thư viện về lối sống tối giản.

Từ lúc mới sang Mỹ tôi đã bị thu hút mạnh mẽ bởi lối sống của hai anh này, thậm chí còn đặt ra chỉ tiêu chỉ sử dụng chỉ 30 thứ đồ dùng trong một tháng. Đọc đến đây có người sẽ nghĩ, 30 thứ? bị điên à? chỉ cần  những thứ mỹ phẩm để vẽ cho đôi mắt của tôi ( vỉ màu, bút chì, kem lót da mắt, các loại cọ khác nhau để vẽ mắt viền mắt, các loại cọ khác nhau để  tô màu mắt, mascara, đồ kẹp lông mi, lông mi giả, các loại bột để vẽ chân mày, kem che quầng thâm, các loại cọ đủ kích cỡ để vẽ chân mày...) là đã hơn 30 thứ rồi?  Vâng, vì họ đã quen chạy theo vật chất, đời nhất định là phải có những thứ ấy họ mới tồn tại được. Trong khi những người sống tối giản chỉ cần những thứ cực kỳ cơ bản (nhưng đa năng, bền chắc)  là họ đã có thể tồn tại đuợc rồi. Lúc thử lối sống này,  tôi chọn 3 bộ quần áo (màu sắc khác nhau để có thể phối quần này áo kia), 1 áo khoác nhẹ, 3 bộ quần áo lót, 2 áo ngủ, một máy tính, một cục sạc, một điện thoại, một túi xách, 1 giày thể thao, 1 đôi giày đi làm, 1 đôi xăng đan, một thỏi son, một hộp phấn, một chì kẻ chân mày, một hộp kem dưỡng da, môt sữa rửa mặt, 1 kem đánh răng, 1bàn chải, 1 quyển sách..là xong.

Trong khi tôi có cơ hội để thực hành lý thuyết vàng 80/20  (mình chỉ sử dụng 20% những thứ mình sỡ hữu, 80% những thứ trong nhà mình chả đụng đến) và đạt được kết quả mỹ mãn là cả tháng trời chẳng ai xung quanh tôi nhận ra tôi chỉ xài từng ấy thứ, tôi vẫn học hành, làm việc ngon lành (lòng thì hoan hỉ vì tiêt kiệm được ối tiền mua sắm), thì những người theo chủ nghĩa tối giản bảo rằng lối sống ấy giúp họ tập trung thời gian, năng lương để theo đuổi những thứ họ thích (thay vì mất thời gian chọn chọn lựa lựa hàng tỉ thứ họ sỡ hữu), tập cho bản thân lối sống tiết kiệm đơn giản (nhỡ bị mất việc, mất vợ, mất chồng, mất...tất cả thì còn biết sống kham khổ ra sao, không phải bán mình, nhắm mắt bỏ qua các giá trị sống mình luôn đeo đuổi để có tiền), thhải ra ít footprint cho trái đất (càng tiêu dùng ít thứ càng ít tàn hại quả đất). Đúng là toàn là những điều hay ý đẹp mà tôi tin tưởng...

Bây giờ phong trào minimalist lại nổi lên khi bà giúp việc của tôi tâm sự bà ấy đang cai nghiện shopping, bà thú nhận bà bị nghiện nặng, dịp nào lễ lớn on sale lớn ở Mỹ là bà "thu, tha, vơ, vét" cho bằng hết tất cả những thứ đại hạ giá về nhà (nhiều thứ bà đã mua cả vài năm trước vẫn còn mới cáu, nguyên giá nguyên mark chưa qua sử dụng, sau phong trào dọn nhà mùa xuân spring cleaning 2017 thì bà đẩy ra được 26 thùng carton đầy ắp) và dĩ nhiên là hai cái thẻ credit card đã over maximum limit mà bà đang phải còng lưng trả nợ dần với lãi xuất 25% một năm: số tiền bà thiếu nợ từ năm nảo năm nao $5700  đã biến thành con số khổng lồ là  $68,500 vì lãi me lãi con chồng chất và trong tương lai còn sẽ tiếp tục tăng vọt.

Tôi làm việc trong môi trường các bạn Mỹ trung lưu - tầng lớp bị bọn đại tư bản tấn công quyết liệt nhất ở xứ này trên phương diện tiêu dùng - và thấy rõ thật ra thích món đồ gì là họ có thể mua ngay vì (món hàng so với mức thu nhập trung bình cũng không là gì cả) nhưng tôi lại thấy trong nhóm tôi ít có người vung tay quá trán. Cho nên tôi hơi có phần giật mình mỗi khi chúng tôi có khách từ xứ khác đến (nhất là các nước đang phát triển), những người có tí tiền, khi được đưa họ đi shopping, thấy gì lạ là họ sẽ mua ngay, $5, $10, $60, $100, $500...họ chìm chìm đắm đắm trong các shopping mall từ giờ này sang giờ khác mà tôi hay  đùa là "chìm đắm trong chủ nghĩa đế quốc", họ nhanh tay vơ vào những món hàng lạ mắt đẹp mã ( phần lớn sản xuất tại Trung Quốc nhưng không thực sự cần thiết cho cuộc đời của họ). Với phương châm "thích là nhích" họ sẳn sàng thò tay vào hầu bao rút tiền ra  mua quần áo, giày dép, Iphone  7 vỏ đỏ (dù chiếc Iphone 6 trong túi họ chẳng bị sao cả) hay 10 thỏi son Chanel $45 một thỏi. Họ cho rằng đấy là cách họ hưởng thụ cuộc sống, là cách họ chạm tay vào thế giới văn minh, là cách để họ thể hiện đẳng cấp và chứng minh giá trị của chính mình (trong khi những người của thế giới văn minh thì  đã chuyển sang sống xu hướng mới, tối giản, tiện ích, tiết kiệm thời gian, nghỉ ngơi tái tạo năng lương và làm những thứ có ích cho xã hội.)

Tôi hay đùa với các đồng nghiệp khi họ thắc mắt tại sao tôi quá đơn giản, không đeo túi LV, không đi xe Lexus, tỉ lệ "bơm nâng cắt xẻ" không đạt 90% như những đàn bà Việt Nam ở Mỹ mà họ biết. Tôi cuời bảo vì công ty mình trả lương cho tao bèo thế làm sao tao đua với các chị gái ấy được. Thì thôi cũng được, sống kiểu "new money" (cứ có tiền là phải mua sắm - thể hiện) cũng có sao đâu. Rồi đến một ngày họ sẽ hiểu, cả đời họ đi làm quần quật kiếm tiền chỉ để tự mình biến mình thành những con gà béo núc mà lũ tư bản cáo già luôn rắp tăm săn đuổi và sẳn sàng xẻ thịt. Họ như những con cá mắc cạn trong cái luới các đai gia tư bản vĩ đại luôn giăng ra, và với tâm hồn đã bị vật chất đầu độc một cách thảm thương, dù có cố cách này hay cách khác, họ không bao giờ đào thoát khỏi tấm lưới một cách thành công. Có thể sẽ có lúc họ hiểu ra, nhưng lúc ấy chắc chắn họ đã trở thành gà quay, cá nuớng mất rồi!









Friday, April 21, 2017

Một mình



Má ơi đừng gả con xa
Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu

Hôm qua tôi đi chợ Việt Nam tình cờ  loa của siêu thị phát bài nhạc đồng quê có cô ca sỹ ngân nga hai câu này, nó ám tôi mãi. Từ lúc vào chợ mua được vài thứ linh tinh để nấu phở đến lúc về nhà nấu xong nồi phở, nó cứ ngân trong đầu tôi, ám tôi cả vào trong giấc ngủ. Đôi khi tôi nghĩ mình chính là sản phẩm không hoàn thiện của cái gọi là quy trình toàn cầu hóa của nền văn minh nhân loại. Tôi có thể tự hào cho rằng mình là sản phẩm thế hệ mới, mà người đời vẫn gọi văn hoa là "công dân toàn cầu", may mắn được đi nhiều nơi, sống nhiều chỗ, học hành làm việc thích nghi với tất tần tật các điểu kiện sống trên quả đất, nhưng ấy chỉ là các mặt xã hội, kinh tế, kỹ thuật...còn mặt sau của sản phẩm ấy vẫn còn mang tí ti lỗi - lỗi không gột được sạch những mắc mướu tinh thần.  Có rất nhiều khoảng thời gian dài vài tháng tôi không được tiếp xúc với người Việt, không nói tiếng Việt, không ăn đồ Việt, tưởng mình đã quên gốc Việt nhưng sao tôi lại thấy mình chạnh lòng khi nghe những câu hò vớ vẩn như câu hát trên? Tôi quả đúng là một robot còn mang quá nhiều ưu tư về nơi mình đã ra đi.

Cô gái kia có thể không có lựa chon nào, cô bị gả đi lấy chồng trả hiếu cho cha mẹ, còn việc tôi đi làm ở nơi này nơi kia là sự lựa chon của tôi. Cô ấy có thể cảm thấy buồn bã hay sợ hãi, còn tôi không buồn cũng chẳng sợ khi không được ở gần người thân, gia đình. Tôi chỉ thi thoảng thấy mình quá "một mình": không một tình thân, không một bạn bè và nơi tôi sống lại quá ít người Việt. Thi thoảng tôi thèm cơm ba tôi nấu, thèm ngồi ở hiên nhà nghe bà tôi kể lể chuyện này chuyện kia, thèm nghe em tôi dấm dứ, nhất là những khi tôi bệnh...Điện thoại ư? Điện thoại không phải là giải pháp hay ho đối với tôi. Tôi không tin vào điện thoại, cũng không tin người ta có thể nói chuyện mọi thứ cần nói qua điện thoại, điện thoại với tôi chỉ dùng để trao đổi những đoạn thông tin ngắn, còn lúc tôi cần nhìn ai đó, cần đôi phút ngồi bên cạnh họ để "giải sầu giải nhớ" thì điện thoại chỉ là thứ vất đi...

Các bạn Mỹ của tôi cực kỳ tốt bụng và hiền lành. Họ hiểu tôi ở xa nhà, những lúc họ quây quần bên cạnh gia đình cha mẹ anh chị em thì tôi lủi thủi một mình bận bịu với gia đình bé nhỏ của mình. Họ luôn nhìn tôi bằng ánh mắt thương cảm, như cách người ta nhìn một con mèo vàng bị bắt đi khỏi đảo mèo vàng và bây giờ phải sống chung với đàn mèo lạ tên tam thể. Trên đảo tam thể, màu lông mèo vàng nổi bật, còn ánh mắt mèo vàng thì thi thoảng buồn bã xa xăm vô phương. Họ bày tôi cả trăm cách để làm tôi khuây khỏa, như là sáng sớm chạy bộ vào rừng với họ, đăng ký lớp tập thể lực cùng với personal trainer trong sân trường sau giờ học, bày tôi hàng chục công thức để nấu những món ăn mình yêu thích, nghe nhạc, đọc sách, xem phim, tóm lại là các giải pháp giúp ta chìm đắm vào một thứ gì đó để quên thực trạng ở hiện tại...họ bày tôi uống trà cúc, trà đào, trà chanh, tập yoga, đi ăn,  đi uống rượu...cực đoan hơn có người còn bảo khi buồn quá mày hãy mở tủ lạnh, xử nguyên hủ bơ đậu phộng bằng ngón tay, quẹt quẹt quẹt, liếm liếm leiếm, cho tất cả vào bụng, mày sẽ thấy đỡ buồn, đỡ nhớ nhà rất nhiều…

Tôi đã làm tất cả những thứ ấy, thậm chí viết ra 50 điều làm mèo vàng thích thú khi ở xứ mèo tam thể, những giây phút hạnh phúc -thăng hoa nhất của đời sống mèo vàng, làm mèo vàng gr gr gr nho nhỏ "Yay, I did it!!! sống thế mới là sống chứ!" nhưng mà đến cuối ngày... một mình vẫn là một mình. Sự "một mình", nó như một  phần của tôi, nó là cuộc sống của tôi. Những năm 17-18 tuổi tôi đã uớc ao mình sẽ biến đi đâu đó thật xa, sống một mình, để không phải sống trong môi trường tù túng chật hẹp lúc đó. Thì nay ao ước của tôi đã được thực hiện ("be careful what you wish for" đúng vãi), chỉ là, không nhiều người biết rằng những kẻ muốn mình biến đi mất tích lại thăm thẳm mang trong lòng một nỗi ước ao "sẽ có ngày mình sẽ được ai đó tìm thấy." Trong lòng họ luôn mang cuộc tranh đấu thường trực giữa ước muốn sống một mình tự do tự tại và sự cố gắng nào đấy để không phải lâm vào tình trạng cô đơn hay cô độc. Tôi có một cô bạn sống ở Châu Âu, cô cũng mang tâm trạng tương tự như tôi, hai chúng tôi cùng hội cùng thuyền cùng đi khỏi Việt Nam trong một hoàn cảnh và bây giờ cả hai ở hai phương trời xa lạ. 

Lần sau gặp cô tôi sẽ nói, chị ạ, có lẽ đã đến lúc chúng ta phải chấp nhận rằng những người, những thứ mình yêu quý đôi khi chỉ có thể tồn tại trong tâm khảm, trong lòng của mình chứ không thể hiện diện mãi trong đời của chúng ta. At some point, you have to realize, the people, the things you love stay in your heart but not in your life.

Sunday, March 19, 2017

Moonlight

Tôi ít đánh giá cao phim ảnh nên  khi nào rảnh rang là tôi dành thì giờ cho việc đọc sách (chả hiểu sao đọc mãi mà vẫn không hết các sách cần đọc), viết lách, vẽ tranh (viết, vẽ mãi cũng chán) hay nấu ăn (chẳng hiểu tại sao những người xung quanh ăn các món tôi nấu càng nhiều thì lại càng gầy đi?) bởi các phim bom tấn Hollywood thường hay bị tôi cho là đậm tính thương mại, xem xong là đáng quên ngay lập tức.  "Dạo này em có xem gì hay không? Giới thiệu cho các chị với!" Các bạn gái Mỹ đã hỏi tôi như thế hôm tuần truớc khi cà bọn đi uống bia và không còn chuyện gì để nói. "Không, Hollywood càng ngày càng tệ các chị ạ!" Tôi trả lời dõng dạc và tôi đã... nhầm. Vì lúc ấy tôi chưa xem Ánh Trăng (Moonlight), bộ phim vừa đạt 3 giải Oscar tháng truớc.




Nếu bạn từng là một cậu bé, sống ở đáy xã hội, trong một căn nhà mà bạn tuyệt đối không muốn quay về mỗi tối; nếu bạn từng cô đơn, yếu thế, kém tự tin đến mức bị ăn hiếp bầm dập ở truờng mà không biết mở lời  cùng ai; nếu mẹ bạn nghiện hút, làm gái, sẳn sàng nói dối để vặt tiền của bạn mua thuốc phiên; nếu người đàn ông duy nhất trong đời bạn không phải là bố bạn mà chỉ là một nguời quen tình cờ bạn biết và quý mến - một ngày tự dưng người ấy lăn đùng ra chết; nếu nguời bạn trót yêu đầu đời mới vừa hôn bạn đêm truớc sáng hôm sau quay sang đánh đấm bạn túi bụi chỉ vì thích làm anh  hùng trong một trò chơi thì bạn sẽ phải làm sao? Tuơng lai bạn sẽ trở nên như thế nào? Hành trang vào đời của bạn có gì không?


Tôi xem Ánh Trăng và cảm nhận nó bằng cách tôi cảm nhận cuộc sống ở Mỹ, bằng khả năng đoán truớc phản ứng của nhân vật y hệt như cách tôi dùng để đoán phản ứng của bạn bè, đồng nghiệp, của những nguời Mỹ tôi tiếp xúc trong xã hội (chồng tôi vẫn thường thắc mắc làm sao em biết trong tình huống này nguời Mỹ sẽ nói câu này hay làm việc này, tôi trả lời "em không trả lời đuợc, em chỉ biết. Vậy thôi" và trăm lần như một, điều tôi đoán trong đầu xảy ra ngay truớc mắt.)  Moonlight không làm tôi thất vọng, vì kết cục của nó là một kết cục tôi đã đoán trúng. Tuổi thơ như thế, gia đình như thế, bạn bè như thế, thì chỉ có thể kết thúc như thế!





Moonlight là một bộ phim quá buồn nhưng mà quá thật, như cuộc sống của những con người nằm duới đáy xã hội, những người vì lý do công việc tôi có dịp tiếp xúc hàng ngày và nhìn họ qua một "lăng kính an toàn", trong cả những khoảnh khắc họ hành xử đúng mực và không đúng mực. Nhiều lúc mà do mãi loay hoay hí hoáy trong tháp ngà của mình, tôi đã quên bẳn là sau lưng tôi, ở đâu đó tôi không đoán biết đuợc, những con người tội nghiệp ấy dù muốn dù không đã có thể hành xử/ bi đẩy vào những hoàn cảnh đầy thú tính như trong Moonlight.

Moonlight là bộ phim về nuớc Mỹ thât đến mức trần trụi. Nó đau lòng và thương tâm đến mức đã làm tôi khóc (chắc là hơn chục năm tôi chưa khóc khi xem phim).


Bạn có thể bảo A ơi đừng giới thiệu cho mình phim nào buồn quá, mình không xem đâu, mình sẽ không chịu nổi. Bạn đừng lo, nếu cuộc sống mỗi người là một cái cây thì nỗi buồn là rễ cây. Khi bạn càng buồn, rễ cây càng phát triển mạnh mẽ, càng bám sâu vào đất, biến bạn thành một người sâu sắc, toàn diện hơn,  giúp bạn cảm nhận nỗi đau của người khác, rồi cho bạn cái super power là khả năng nhìn cuộc đời một cách nhân hậu và rộng lượng hơn. Tôi nghĩ đó là một điều tốt (giống như món quà từ Thuợng Đế tặng ngược lại) cho những ai biết trân trọng nỗi buồn.


Với cả, nỗi buồn cuộc đời cậu bé Chiron đã phải đeo mang từ lúc em sinh ra cho đến năm em hai muới mấy tuổi là một nỗi buồn vô phuơng cứu chữa, sá gì nỗi buồn chúng ta phải chịu đựng ở 110 phút của phim. Phải không bạn?

Bộ phim chính thức làm tôi buồn 7 ngày và sau khi xem xong thì tôi dặn lòng sẽ nói với các chị Mỹ ở lần uống bia kế tiếp "Bộ phim Moonlight quả thât rất đáng hai giờ vàng ngọc!"